İslam Siyaset Düşüncesi Projesi

İslam Siyaset Düşüncesi Projesi

Türkiye’deki ilmi yapılanma muhtelif sebeplerden ötürü kendi kültür mirasının önemli bir bölümünü yok saymaktadır. Özellikle modern dönem öncesi mirasımıza dair bilgi eksikliği son derece vahim durumdadır. Bu sebeple, günümüz İslâm dünyasının düşünce tarihi tasavvuru eksikliklerle maluldür ve bu da zihni kopukluğa sebep olmuştur. Kültürel birikimimize dair fikri takibi de zorlaştıran bu kopukluk hiç şüphesiz zihin haritamızı belirleyen kavram dünyamızda da kendini göstermektedir. Klasik dünyayı şekillendiren ilim geleneğinin keşfi, ihyası ve günümüze aktartılması muhakkak onun kendine has kavram dünyasıyla doğrudan irtibatla gerçekleşecektir. Bunun için diğer disiplinlerle birlikte “Siyaset Düşüncesi” kapsamında yapılacak çalışmaların önemi günden güne artmaktadır. Söz konusu bu bilimin altı disiplini olan “İslam Siyaset Düşüncesi” olunca önemi çok daha ehemmiyetli olmaktadır.

Kısa bir araştırma neticesinde görüleceği gibi Türkiye’de İslam siyaset düşüncesi üzerine çokça yazılan ve farklı yönleriyle konuşulan bir konu olmasına rağmen bu düşüncenin farklı açılardan üretildiği, tartışıldığı ve bir anlamda yeniden günümüze aktarıldığı çalışmalar sınırlı kalmıştır.  Alanın daha geniş ve kapsamlı konuları içerdiği inancından hareket eden proje siyasetin farklı alanlarını tartışmaya açacaktır. Bugünü anlamak, geleceğe yön vermek maksadıyla İslam ilim geleneğiyle irtibat kurmayı önemseyen İlmi Etüdler Derneği (İLEM) 17 yılı aşkın bir süredir yukarıda zikredilen bakış açısıyla çalışmalarını sürdürmektedir.

Hazırlık çalışmalarına 2016 yılında başlanan İLEM İslam Siyaset Düşüncesi Projesi ile İslam siyaset düşüncesinin modern ile klasik dönemleri arasındaki sürekliliğin sağlanmasına katkı sağlamayı hedeflemektedir. Bu bağlamda, İslam’ın modern öncesi dönemde tartışılan meselelerinin yeniden kazanılarak gündem hâline getirilmesi ve dönemin kavramlarının süreklilik sağlanacak şekilde yeniden yorumlanması projenin temel amaçları arasındadır. Bahsedilen süreklilik ve fikri takip proje kapsamında birkaç bilişen üzerinden yapılmaktadır.

Proje; siyaset alanında telif edilmiş olan eserlerin önceden belirlenmiş parametreler dâhilinde ortaya konularak nitelikli ilmî çalışmaların yapılmasına imkân sağlanmasını amaçlanmaktır. Türkiye’de İslam siyaset düşüncesi üzerine çokça yazılan ve farklı yönleriyle konuşulan bir konu olmasına rağmen bu düşüncenin üretildiği, tartışıldığı ve bir anlamda kayıt altına alındığı eserler nadir olarak ele alınmıştır. Bu kapsamda tamamlanan kataloglama çalışması alandaki önemli boşluğu doldurmayı hedeflemektedir. Bu eserlerin incelenmesi Türkiye’de İslam siyaset düşüncesi bağlamında tartışılan konuları, kavramları ve kişileri derli toplu bir şekilde ortaya çıkaracağı gibi, bu alana dair düşüncenin gelişim ve seyrini ortaya koyması anlamında da önemli kapıları aralayacaktır. Proje bağlamında yapılacak çalışmalarla birlikte Türkiye’de ve dünyada İslam siyaset düşüncesinin mecra bulduğu ve mecra açtığı eserler incelenmiş olacak ve yeni eserler telif edilecektir.

Proje kapsamında yapılacak çok yönlü-boyutlu çalışmalarla siyaset alandaki önemli bir boşluğu doldurulması hedeflenmektedir. Bu ve benzeri çalışmalarla günümüz aydın ve akademisyenler tarafından nüfuz edilmesi zor mesele ve metinler artık ulaşılabilir hâle gelmesi; İslam siyaset düşüncesini derinlemesine işleyen eserler kaleme alma imkânının oluşması beklenmektedir. Böylece projeyle, bir yandan mevcut düşünce gündemi, diğer yandan klasikler listesi üzerinde esaslı çalışmaların vücut bulması öngörülmektedir.

Yine proje kapsamında yapılacak atölyeler, yuvarlak masa toplantıları ve telif eserlerle birlikte İslam siyaset düşüncesine dair tematik bir okuma yapılacaktır. Bu çalışmalar, İslam siyaset düşüncesini anlama çabalarına önemli açılımlar getireceği düşünülmektedir.

Zira fikri takipte geçmişe müracaat etme gibi bir yöntem geliştirilmediğinden ötürü anakronik vakalarla karşı karşıya kalmaktayız. Bu durum entelektüel mirasımızı yüzüstü bırakmak kadar ciddi sorunları bünyesinde barındırmaktadır. Proje kapsamında Kataloglama, Telif, Akademik Destek, İlmi Toplantılar (Konferanslar, Yuvarlak Masa Toplantıları ve Çalıştaylar vd.) ve uluslararası katılımlı sempozyum yapılmaktadır/yapılacaktır.

Kataloglama ile; İslam siyaset düşüncesi alanında Miladi 7. yüzyıl ila 20. yüzyıl arasında ortaya konan eserlerin bütün dünya kütüphanelerinde bulunan yazmalarının kataloglaması hedeflenmektedir. Bu proje içerisinde genel olarak “İslam siyaset düşüncesi”nin tamamını kapsayan bir çalışma alanı olmakla beraber; projede ilk etapta belirlenen yüzyıllar ve eserlerle ilgili çalışmalara ağırlık verilmiştir.

Proje kapsamında yapılacak İlmi Toplantılar ile; siyaset alanında kavram, mevzû ve meseleler çerçevesinde müzakereler yapmak suretiyle, mezkûr disiplin içerisinde ortak bir düşünme ve üretimin tesis edilmesi amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda alanında uzmanların katıldığı yuvarlak masa toplantıları, çalıştay ve konferans serileri ve diğer akademik toplantıların tertip edilmesi planlanmaktadır. Ayrıca, Proje kapsamında yapılacak ilmî toplantıların tamamına yakınında çıktı olarak bir eser ortaya konması hedeflenmektedir. Bunun dışında sınırlı sayıda da olsa belli konularla ilgili telif eser siparişi verilmesi hedeflenmektedir.

Son olarak yapılması planlanan Akademik Destek ile; İslam siyaset düşüncesi alanında çalışmalar yapmak isteyen araştırmacılar teşvik edilerek, alanda uzman kişilerin yetişmesi planlanmaktadır.  Böylelikle, İslam siyaset düşüncesinde dair şahıs, mefhum, mesele, müessese, dönem vb. boyutlarıyla alanda uzman genç araştırmacıların yetişmesi hedeflenmektedir.

Proje, tüm bileşenleriyle birlikte ele alındığında İslam siyaset düşüncesi açısından Türkiye’de ilk olma özelliğini taşıyacaktır.

 

Hızır Murat Köse
Hızır Murat Köse

Katalog Yürütücüsü

Özgür Kavak
Özgür Kavak

Katalog Yürütücüsü

Lütfi Sunar
Lütfi Sunar

Danışman

Muhammet Emin Canlı
Muhammet Emin Canlı

Kataloglama Asistanı

Kamuran Gökdağ
Kamuran Gökdağ

Araştırmacı

Ahmet Köroğlu
Ahmet Köroğlu

Araştırmacı