Osmanlı’da Estetik ve Poetika: Kelam, Mucize ve Zorunluluk


Konuşmacı Berat Açıl

Doç. Dr. Berat Açıl, 12 Ekim Cuma 18:00’da gerçekleştirilecek olan İLEM 2018 – 2019 Açılış Konferansı’nda “Osmanlı’da Estetik ve Poetika: Kelam, Mucize ve Zorunluluk” başlıklı yeni çalışmasını bizlerle paylaşacak.

Estetik, en genel anlamıyla güzelin bilimidir. Her ne kadar bir bilim olarak estetik, 17. yüzyılda bir disiplin hâlini almış olsa da güzel mefhumuna dair felsefi sorgulamalar, ilk çağlardan beri yapılagelmiştir. Stoacılar ve Sofistlerden sonra güzele ve estetiğe dair ilk genel ve tutarlı düşünceler Platon’un yazdıklarıyla elimize ulaşmıştır. Onun Devlet, Büyük Hyppias ve Şölen gibi kitap ve diyaloglarında dile getirdikleri hem estetik hem de ontolojik yönü ağır basan felsefi metinlerdir de. Onun öğrencisi ve muhalifi Aristoteles’in Poetika adlı eseriyse felsefi olmanın ötesinde şiirbilimsel bir kitaptır. Bu yüzden söz konusu eser, “estetik”in bir koluna yön vermiş görünmektedir. İkisinden de etkilenmiş ve ikisini de eleştirmiş fakat felsefi olarak Platon’a daha yakın duran Plotinos’un Enneadlar’ıysa hem felsefi hem estetik özellikleri aynı anda baskın olup İslam başta olmak üzere dinî gelenekleri çokça etkilemiş bir metin hüviyetindedir. Bu yüzdendir ki İslam felsefesi ve sanatı, çoğu araştırmacı tarafından Yeni-Platoncu addedilmektedir.

Bu konuşmanın uzun vadeli amacı Osmanlı edebiyatının estetik ve poetik temellerini araştırmak ve Osmanlı şiirinin estetik düşüncesine neler katmış olduğunu tespit etmeye çalışmaktır. Bunun için yukarıda çizilen tarihsel gelişimin ana duraklarını geçmek, aradaki bağları ve kopuklukları sıkıca çözümlemek gerekmektedir. Bu konuşmada Berat Açıl, Osmanlı edebiyatının, daha doğru bir ifadeyle Osmanlı şiirinin, felsefi ve akidevî temellerinin nasıl bir poetikaya dönüştüğünü birkaç önemli ismin eserleri üzerinden muvakkaten oluşturmaya çalışacaktır. Bu bağlamda Âşık Çelebi, Latifî, Fuzûlî, Nef’î ve Şeyh Gâlib gibi isimler yol gösterici olacaktır. Söz konusu şair ve eleştirmenlerin şiiri nasıl değerlendirdiklerini, bunun için ne gibi kavramlar kullandıklarını ve bunun “estetik”in temeli sayılabilecek bir poetikaya dönüşüp dönüşmediğini sorgulamaya çalışacaktır.

Konferans 12 Ekim 2018 Cuma saat 18.00’da İSAM Konferans Salonu’nda gerçekleşecektir.

Konferans kitapçığına ulaşmak için buraya tıklayın.

Tarih Başlangıç Bitiş Yer
12 Ekim 2018 18:00 İSAM Konferans Salonu
Takvime Ekle
Osmanlı’da Estetik ve Poetika: Kelam, Mucize ve Zorunluluk
İSAM Konferans Salonu