Trablusgarb Eyaleti’nde Merkezi İdarenin Tesisi ve Şeyh Guma İsyanı (1835-1858)


Cemal Atabaş

II. Mahmud ile başlayan eyaletlerde merkezileşme siyasetinin bir uzantısı olarak, 1835 yılında Trablusgarb’a merkezden yönetici gönderilmiş ve eyaleti yüzyıldan fazladır idare eden Karamanlı Âilesi tasfiye edilmiştir. Bu tarihten itibaren, Trablus’ta kurulan merkezi idareyi iç bölgelere doğru genişletmeye çalışan valiler, yerel güç sahiplerinin çeşitli direnişleriyle karşılaşmıştır. Bunlar arasında en uzun soluklusu, Cebel-i Garbî’nin güçlü kabile lideri Şeyh Guma bin Halife’nin giriştiği isyan hareketi olmuştur. Şeyh Guma 1842’de tutuklanıp sürgüne gönderilmişse de 1855’de kaçıp Trablusgarb’a dönmüştür. Osmanlı idarecilerinin onunla giriştiği zorlu mücadeleler neticesinde 1858’de öldürülmüştür. Bu tarihten sonra eyalette Osmanlı merkezi idaresine karşı ciddi bir yerel direniş görülmemiştir.

Bu sunumda Osmanlı Devleti’nin Trablusgarb Eyaleti’ne 1835 yılında gerçekleştirdiği müdahale ile eyalette kurmaya çalıştığı merkezi idare ve bunun karşısında ortaya çıkan tepki hareketlerinden birisi olarak Şeyh Guma bin Halife isyanı mercek altına alınacaktır.

Tarih Başlangıç Bitiş Yer
14 Nisan 2018 17:30 İlmi Etüdler Derneği
Takvime Ekle
Trablusgarb Eyaleti’nde Merkezi İdarenin Tesisi ve Şeyh Guma İsyanı (1835-1858)
İlmi Etüdler Derneği