İslam İktisadı ve Piyasa Çalıştayı

İslam İktisadı ve Piyasa Çalıştayı

İLKE İlim Kültür Eğitim Derneği, İlmi Etüdler Derneği (İLEM), Türkiye İktisadi Girişim ve İş Ahlakı Derneği (İGİAD) 2013 yılında bir araya gelerek İslam iktisadının temel meselelerini ele alan bir atölye başlattılar. İlk olarak 2-3 Mart 2013 tarihinde “Temel Kavramlar ve Fikirler” konusu etrafında İstanbul’da gerçekleştirilen İslam İktisadı Atölyesi’nin ikincisi 5-6 Nisan 2014 tarihinde İstanbul Şehir Üniversitesi’nin ev sahipliğinde İstanbul’da düzenlendi. “İslam İktisadı ve Piyasa” başlığı altında gerçekleştirilen bu ikinci Atölyede İslam iktisadında piyasanın yeri, anlamı ve işlevi tartışıldı. Atölyeye daha adil ve paylaşımcı bir dünya için piyasanın teorik ve uygulamalı olarak İslam iktisadı perspektifinden ele alınması gerektiğine vurgu yapıldı.

İki gün boyunca toplam beş oturumda gerçekleştirilen programda, İslam iktisadı alanında çalışmalar yapan ilim adamlarının sunduğu bildiriler sunuldu. Ayrıca sunulan her tebliğin sonunda müzakereciler bildirileri farklı boyutlarıyla değerlendirdi.

Atölyeye, içinde yaşadığımız çağa hâkim olan kapitalist ekonominin İslam dünyasında ortaya çıkardığı kurum ve kuruluşların, sürekli bir biçimde Müslümanların gündemini meşgul etmekte olduğu ve buna alternatif sistem arayışları söz konusu olduğunda doğal olarak “İslam iktisadı”nın doğduğu ifade edildi ve bunun temelinde de dinî hassasiyetlerin olduğu ayrıca vurgulandı.
Atölyede, ekonomik ihtiyaçlar ve piyasa şartları sürekli değiştiği için İslam’a göre şekillenen bir piyasanın nihai bir nokta değil, devam edecek olan bir süreç olduğu belirtilerek İslami değerlere dayalı olarak geliştirilen tek bir piyasa modelinden ziyade farklı modellerden bahsedilebileceği öngörüldü. İslam iktisadında serbestliğin esas olduğu göz önünde bulundurulduğunda “Eşyada aslolan ibahadır” şeklindeki fıkıh kaidesi ile ifade edilen ilke gereğince İslam’ın piyasa ile ilgili temel prensibinin mübahlık olduğu söylenerek, serbestlik alanının Kur’ân ve Sünnet gibi dinin temel kaynakları ile bunlardan elde edilen prensiplere aykırı olmayacak şekilde düzenlenmesi gerektiği katılımcılarca vurgulandı. Özellikle hile, aldatma, belirsizlik, faiz, kumar gibi olumsuzlukların piyasada hakim olmamasının esas alınması gerektiği de savunuldu.

İslami değer ve kurallara göre kurulan bir iktisadi düzen içinde kaynak paylaşımı, gelir dağılımı, sosyal adalet ve kişiliğin korunması için daha fazla fırsat bulunduğundan, toplumun genel refahını artırmak ve dünya barışını tesis etmek için İslam iktisadının temel prensiplerinden daha fazla faydalanılabileceği de atölyede görüşülen konulardan biri oldu.

İslam iktisadının pratik uygulamalarında müstakil bir sistem olarak kendi kurum ve kavramlarını üretebilecek bir potansiyele sahip olduğu unutulmayarak, özellikle İslami finans alanında geleneksel iktisadi sisteme eklemlenme arayışlarının sonlandırılması gerektiği belirtildi. İslam iktisadının teorik ve tarihsel birikiminden faydalanarak özgün uygulama ve sistemlerin üretilmesine yönelik çalışmalar yapılması gerektiği önemle vurgulandı.

İslam’ın hak, adalet, denge, ahlak gibi değerleri sürekli gündeme getirilmekle birlikte bunların nasıl uygulanacağı önemli bir sorun olarak mevcudiyeti ni korumaktadır. İslami kural ve değerlerin ekonomik sistemde nasıl uygulanacağının teorik ve tarihsel tecrübe göz önünde bulundurularak daha somut hâle getirilmesi ve bununla ilgili araştırmaların desteklenmesi temenni edildi. Sonraki programlarda derinlemesine ele alınacak yeni konuların tartışılmasıyla son bulan İslam İktisadı Atölyesinde, üniversitelerin, araştırma merkezlerinin, kamu kurumlarının ve sivil toplum kuruluşlarının konuya daha yakın bir ilgi göstermesi gerektiğine dikkat çekildi

05 Nisan / April Cumartesi / Saturday

 

Açılış Konuşmaları:   09:00-09:15

Açılış Konferansı:         09:15-10:00

Sabri Orman, TCMB

İslam İktisadı ve Piyasayı Yeniden Düşünmek

1.  Oturum                  10:15-12:15

Oturum Başkanı: Coşkun Çakır, İstanbul Şehir Üniversitesi

Valentino Cattelan, Oxford Üniversitesi

İslam İktisadı: Adalet, Kimlik ve Çoğulculuk Bağlamında Piyasa Ekonomisi Kuramı

Müzakereci: Mehmet Babacan, İstanbul Ticaret Üniversitesi

Mahyuddin Ahmad,Teknologi Mara Üniversitesi

İslami Ahlak Perspektifinden Piyasa Kurumlarını Yeniden Düşünmek: Hisba Merkezli Bir İslami Piyasa Kurumu Önerisi

Müzakereci: Lokman Gündüz, TCMB

2. Oturum                 13:30-15:30

Oturum Başkanı: Lütfi Sunar, İstanbul Üniversitesi

Mehmet Nuri Güler, Harran Üniversitesi

İslâm’ın Getirdiği Düzenlemelerin Belirlediği Anayasa Ekonomisi ve Sosyal Piyasa

Müzakereci: Ekrem Erdem, Erciyes Üniversitesi

Ali Fidan, Çukurova Üniversitesi

Piyasa İslam’ından İslam’ın Piyasasına

Müzakereci: Abdullah Durmuş, İstanbul Üniversitesi

Çay, Kahve Molası: 15:30-16:00

3. Oturum                 16:00-18:00

Oturum Başkanı: Erkan Erdemir, İstanbul Şehir Üniversitesi

Aliakbar Jafari, Strathclyde Üniversitesi

Özlem Sandıkçı, İstanbul Şehir Üniversitesi 

Tüketici Hakları, Adalet ve Piyasaların Sürdürülebilir Kalkınması

Müzakereci: Bayram Zafer Erdoğan, Anadolu Üniversitesi

Mansour Yeganeh, Tehran University

İslami Geleneksel Çarşıların Sosyo-Ekonomik Değerleri ve Mimari Özellik İlişkisinin İncelenmesi

Müzakereci: Faruk Bal, İstanbul Medeniyet Üniversitesi

 

06 Nisan 2014 Pazar     

             

4. Oturum                  09:00-11:00

Oturum Başkanı: Gülfettin Çelik, İstanbul Medeniyet Üniversitesi

Bilal Ahmed Qazi,NAFA Islamic Mutual Funds

Fiyat Müdahaleleri’nin (Tas’eer) ve Çağdaş Uygulamaları için Verilen Şer’i Hükümler

Müzakereci: Suna Akten Çürük, KTO Karatay Üniversitesi

Akhmad Affandi Mahfudz, Utara Malaysia University

İslam İktisadında Serbest Piyasayı Düzenleme Üzerine Makasıd-ı Şeria’dan Gerekli Bazı Temel Notlar

Müzakereci: Necmeddin Güney, Necmettin Erbakan Üniversitesi

Çay, K ahve Molası: 11:00-11:20

5.Oturum                11:20-13:00

Oturum Başkanı: Nihat Erdoğmuş, İstanbul Şehir Üniversitesi

Ahmet Faruk Aysan, Boğaziçi  Üniversitesi

Mustafa Disli, Ghent Üniversitesi

Huseyin Ozturk, Leicester Üniversitesi

M. Ibrahim Turhan, Borsa İstanbul

İslami Bankalar ve Mudî Disiplini: Türkiye’den Örnek

Müzakereci: Abdullah Şahin, İstanbul Şehir Üniversitesi

Seda Demiralp,Işık Üniversitesi

Rasyonel İslami Aktör? İslami Bankacılık Örneği

Müzakereci: Nurullah Gür, İstanbul Ticaret Üniversitesi

Kapanış Oturumu:        13:00-13:40

DÜZENLEME KURULU

Lütfi Sunar,  İstanbul Üniversitesi
Nihat Erdoğmuş, İstanbul Şehir Üniversitesi
Necmettin Kızılkaya, İstanbul Üniversitesi
Taha Eğri, İstanbul Üniversitesi
Şükrü Alkan, İktisadi Girişim ve İş Ahlakı Derneği (İGİAD)
Davut Şanver, İLKE İlim Kültür Eğitim Derneği
Süleyman Güder, İLKE İlim Kültür Eğitim Derneği
Oğuz Karasu, İLKE İlim Kültür Eğitim Derneği
Merve Çakar, İlmi Etüdler Derneği (İLEM)

BİLİM KURULU

Abdulazeem Abozaid, Dr., Emirates Islamic Bank
Abdullah Durmuş, Yrd. Doç. Dr., Akdeniz Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi
Adem Esen, Prof. Dr., Sebahattin Zaim Üniversitesi, İktisat Bölümü
Ahmet Faruk Aysan, Doç. Dr., Boğaziçi Üniversitesi, İktisat Bölümü
Asad Zaman, Prof. Dr., Uluslararası İslam Üniversitesi, Uluslarası İslam Ekonomisi Enstitüsü
Celali Yılmaz, Doç. Dr., SPK
Cengiz Kallek, Prof. Dr., İstanbul Şehir Üniversitesi, Tarih Bölümü
Erkan Erdemir, Doç. Dr., İstanbul Şehir Üniversitesi, İşletme Bölümü
Fahim Khan, Prof. Dr., Riphah Center of Islamic Business
Feridun Yılmaz, Prof. Dr., Uludağ Üniversitesi, İktisat Bölümü
Gülfettin Çelik, Prof. Dr., İstanbul Medeniyet Üniversitesi, İktisat Bölümü
Haluk Songür, Doç. Dr., Süleyman Demirel Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi
İsmail Eriş, Öğr. Gör., Marmara Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi
Lütfi Sunar, Yrd. Doç. Dr.,İstanbul Üniversitesi, Sosyoloji Bölümü
Mahmut Bilen, Doç. Dr.,Sakarya Üniversitesi, İktisat Bölümü
Masudul Alam Choudhury, Prof. Dr., Sultan Qaboos University, Ekonomi ve Finans Bölümü
Mehmet Babacan, Yrd. Doç. Dr., İstanbul Ticaret Üniversitesi, İktisat Bölümü
Mehmet  Saraç, Doç. Dr., Sakarya Üniversitesi, İşletme Bölümü
M. Abdullah Şahin, Yrd. Doç. Dr. , İstanbul Şehir Üniversitesi, Uluslararası Ticaret ve İşletmecilik Bölümü
Murat Çokgezen, Prof. Dr., Marmara Üniversitesi, İktisat Bölümü
Murat Taşdemir, Doç. Dr., Medeniyet Üniversitesi, İktisat Bölümü
Necdet Şensoy, Prof. Dr., TCMB
Necmettin Kızılkaya, Yrd. Doç. Dr., İstanbul Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi
Nihat Erdoğmuş, Prof. Dr., İstanbul Şehir Üniversitesi, Uluslararası Ticaret ve İşletmecilik Bölümü
Sabri Orman, Prof. Dr., TCMB
Tamer Çetin, Doç. Dr., Yıldız Teknik Üniversitesi, İktisat Bölümü
Yusuf Alpaydın, Dr., MEB