Edebiyat ve Şehir

Şehir kavramı çoğu zaman medeniyet/uygarlık kavramıyla birlikte anılır; şehirlileşme ve medenileşme kavramları da benzer çağrışımlara ve anlamsal örüntülere sahiptir. Şehirler geçmişten geleceğe ait oldukları medeniyetlerin maddi ve manevi değerlerini yansıtırken çoğu zaman içlerindeki abidevi eserlerle temsil edilirler. Bu derste edebiyat, şehir ve medeniyet ilişkisi “şehre yansıyan medeniyet, edebiyata yansıyan şehir” bağlamında işlenecektir. Şehir ve medeniyet ilişkisinin edebiyata yansıması daha çok modern Türk edebiyatındadır. Türk edebiyatında özellikle Yahya Kemal Beyatlı, Ahmet Hamdi Tanpınar, Abdülhak Şinasi Hisar, Ziya Osman Saba, Necip Fazıl Kısakürek, Bedri Rahmi Eyüboğlu, Attila İlhan, Sezai Karakoç, İlhan Berk ve Cemal Süreya, Salah Birsel, Samiha Ayverdi, Orhan Okay ve daha birçok şair ve yazarın eserleri, edebiyat-şehir ilişkisi bakımından oldukça zengindir. Bu şair ve yazarlar şehre bir sanatçı duyarlılığıyla yaklaşıp ona ilişkin gözlemlerini, izlenimlerini estetik bir bakışla eserlerine yansıtırlar. Onlara göre şehirler, tıpkı sanat eserleri gibidirler. Şiir gibi okunurlar; resim, heykel, mimari eserleri gibi seyredilirler; musiki gibi dinlenirler. Yine onlara göre her şehir -özellikle de tarihî dokuyla bütünleşen şehirler- bir açık hava müzesini andırır. Bu derste şehir kavramına ve şehir tarihine ilişkin kuramsal eserler okunduktan sonra, belirlenen edebi eserler şehir ve medeniyet ekseninde yorumlanacaktır.


Program öncesinde gerekli görülen ön okumalar:

1- İbn-i Haldun, Mukaddime, çev. Süleyman Uludağ, Dergâh Yayınları

2- Lewis Mumford, Tarih Boyunca Kent, Kökenleri, Geçirdiği Dönüşümler ve Geleceği, çev. Gürol Koca-Tamer Tosun, Ayrıntı Yayınları

3- Jean-Louis Huot-Jean-Paul Thalman-Dominique Valbe, Kentlerin Doğuşu, çev. Ali Bektaş Girgin, İmge Kitabevi

4- Turgut Cansever, İslam’da Şehir ve Mimari, Timaş Yayınları

5- Ahmet Davutoğlu, Şehirler ve Medeniyetler, Küre Yayınları

6- John Reader, Şehirler, çev. Fatine Bahar Karlıdağ, YKY.

7- Hasan Taşçı, Bir Hayat Tarzı Olarak Şehir, Mekân, Meydan, Kaknüs Yayınları

8- Hece Dergisi Medeniyet, Edebiyat ve Kültür Bağlamında Şehirlerin Dili Özel Sayısı


Program çizelgesi

1. HaftaŞehir kavramına ve tarihine ilişkin kuramların değerlendirilmesi
2. HaftaYahya Kemal Beyatlı’ndan seçme metinlerin şehir-medeniyet ilişkisi ekseninde okunması
3. HaftaYahya Kemal Beyatlı’ndan seçme metinlerin şehir-medeniyet ilişkisi ekseninde okunması
4. HaftaAhmet Hamdi Tanpınar’dan seçme metinlerin şehir-medeniyet ilişkisi ekseninde okunması
5. HaftaAhmet Hamdi Tanpınar’dan seçme metinlerin şehir-medeniyet ilişkisi ekseninde okunması
6. HaftaNecip Fazıl Kısakürek, Ziya Osman Saba, Bedri Rahmi Eyüpoğlu ve Attila İlhan’dan seçme metinlerin şehir-medeniyet ilişkisi ekseninde okunması
7 HaftaSezai Karakoç, Cemal Süreya ve İlhan Berk’ten metinlerin şehir-medeniyet ilişkisi ekseninde okunması
8. HaftaBoğaziçi Mehtapları Ah Beyoğlu (Abdülhak Şinasi Hisar) Vah Beyoğlu (Salah Birsel), Bir Başka İstanbul (Orhan Okay)  eserlerinin metinlerin şehir-medeniyet ilişkisi ekseninde okunması

Tarih Saat Yer
19 Ekim 2018 18:00 İLEM
26 Ekim 2018 18:00 İLEM
02 Kasım 2018 18:00 İLEM
09 Kasım 2018 18:00 İLEM
16 Kasım 2018 18:00 İLEM
23 Kasım 2018 18:00 İLEM
30 Kasım 2018 18:00 İLEM
07 Aralık 2018 18:00 İLEM