Dünyada ve Türkiyede Toplumsal Eşitsizlikler Paneli
Paylaş

Dünyada ve Türkiyede Toplumsal Eşitsizlikler Paneli

15 Aralık 2020

İnsan & Toplum Dergisi, 10. Yılını bir dizi etkinlikle kutluyor. Bu etkinliklerden biri olan “Dünyada ve Türkiyede Toplumsal Eşitsizlikler” paneli, 19 Aralık 2020 Cumartesi günü 17.00’de İLEM TV Youtube kanalında izlenebilecek.

Akademide özgün ve nitelikli eserler yayımlama hedefinde olan İnsan & Toplum Dergisi 2011 yılından bugüne birçok makale, değerlendirme yazısı, kitap değerlendirmesi ve son olarak editöre mektup ve vaka analizi türünde eserler yayımlamış, insanı ve toplumu ilgilendiren her mesele üzerinde durmaya ve onları anlamaya çalışmıştır.

Bu bakış açısıyla toplumda önemli bir problem olduğu görülen toplumsal eşitsizlikler, İnsan & Toplum'un 10. Cilt 4. Sayının temasını oluşturmuştur. Toplumda eşitsizliklerin görüldüğü birçok alan bu özel sayıda incelenmiş ve bu sorunlara çözümler üretilmeye çalışılmıştır.

Panele Davetlisiniz

19 Aralık 2020 Cumartesi günü, Toplumsal Eşitsizlikler özel sayısı için hazırlanan panelde, 10. Cilt 4. Sayı içerisinden seçilmiş bazı makalelerin yazarları makalelerinde ele aldıkları problemleri tartışacaklar.

Oturum başkanlığını Lütfi Sunar’ın yaptığı birinci oturum 17.00-18.40 arasında gerçekleşecek. Panelin ilk oturumunda Lütfi Sunar, Merve Akkuş, Ömer Torlak, Süleyman Güder ve Taha Eğri sosyoekonomik eşitsizlikler üzerine yaptıkları çalışmaları paylaşacaklar.

Eşitsizlikleri gini katsayısı gibi salt genel görünüm veren sayısal göstergeler üzerinden izlemenin tam anlamıyla vaka hakkında açıklayıcı olmayacağını düşünen Lütfi Sunar ve Merve Akkuş, “‘Ortadaki Fili’ Görmek: Dünyada ve Türkiye’de Sosyoekonomik Eşitsizliklerin Tezahürleri" başlıklı yazılarında ülke içinde farklı gelir gruplarındaki daralma ve genişlemeyi takip etmeyi mümkün kılan hesaplamalar kullanmayı tercih etmişlerdir. Bu yazıda, en tepedeki büyük servet sahiplerinin, ortadaki rutin gelir sahiplerinin ve alttaki yoksulların kendi içindeki farklılaşmalarını da dikkate alarak küresel düzeyde ve Türkiye’de eşitsizliklerin değerlendirilmesi için daha açıklayıcı yeni bir çerçeve önerilmiştir.

Panelin ikinci konuşması "Dijital Karteller ve Eşitsizlikler: Gelir Eşitsizliğinin Artmasında Şirketlerin Rolü" başlığıyla Ömer Torlak'a aittir. Torlak makalesinde, şirketleşme tarihi boyunca gelir eşitsizliğinin nasıl büyüdüğü, dijital kartelleşme eğilimlerinin bu eşitsizlikleri nasıl artırdığı konularını incelemiştir. Torlak makalesinde şirketlerin sosyal sorumluluk çabalarının artan gelir eşitsizliğini önlemede yetersiz kaldığını belirtmiş, bunun yanında işsiz kalanlara yeni nitelikler kazandırılmasında sivil toplum kuruluşlarının çabalarının yeniden gözden geçirilmesinin eşitsizlikleri azaltma noktasında anlamlı olacağını vurgulamıştır.

"Eşitsizlikle Mücadelede Başka Bir Yol Mümkün (mü?): Brezilya’daki “Topraksızlar” Deneyimini Anlamak" başlıklı makalesiyle panelin üçüncü konuşması Süleyman Güder'dir. Süleyman Güder, eşitsizliklere bakış açımızı Türkiye'den uzak bir coğrafyaya, Latin Amerika'ya çevirmiş ve özü itibarıyla eşitsizlikle mücadelede daha önce hiç denenmemiş bir yöntemi benimseyen ve oldukça da başarılı sonuçlar elde eden aynı zamanda Topraksızlar hareketi olarak bilinen MST’yi konu edinmiştir. Çalışmada, örgütün eşitsizlikle mücadelede temayüz ettiği çalışma sistematiği, başarılı olmasını sağlayan unsurların incelenmesi dışında eylemlerini (işgalleri) hangi felsefi ve ideolojik kökene dayandırdığı ve nasıl meşrulaştırıldığını incelemek amaçlanmış ve bu bağlamda ilgi çekici sonuçlara ulaşılmıştır.

"Gelir Dağılımı, Demokrasi ve Dışa Açıklık: Türkiye Ekonomisi İçin Ampirik Bir Analiz" başlığıyla birinci oturumun son konuşmacısı Taha Eğri'dir. Gelir dağılımının bozulmasını problematize eden makalede Eğri, 1987-2017 dönemi için Türkiye ekonomisine ait verilerle demokrasi, dışa açıklık ve gelir eşitsizliği arasındaki ilişkinin tespit edilmesini amaçlamıştır. Son otuz yılda hızlı bir şekilde küresel ekonomiyle uyum sağlamasına rağmen gelir dağılımında bozulma yaşanan Türkiye ekonomisinde dışa açıklık ve demokrasinin gelir dağılımı üzerinde ne kadar etkili olduğunun tespit edilmesi, çalışmanın temel hedefi olarak belirlenmiş ve çalışma sonunda okurlara dikkate değer bulgular sunulmuştur.

Sosyoekonomik Statü Farkları

Oturum başkanlığını Abdulkadir Macit’in yaptığı ikinci oturum 19.00 – 20.30 saatleri arasında gerçekleşecektir. Panelin ikinci oturumunun konuşmacıları İhsan Kutlu, Furkan Yıldız, Bekir S. Gür, Zeliha Karaağaç Cingöz ve Erhan Akkaş makalelerinde ele aldıkları konuları tartışacaklardır.

"Sağlık ve Sosyoekonomik Statü Bazı Sağlık Göstergelerine Göre Sosyoekonomik Statü Farklarının İncelenmesi" başlıklı makalesiyle İhsan Kutlu, sağlık göstergelerine göre sosyoekonomik statü değişkeninin insanlar arasındaki farklılaşmasını incelemeyi amaçlamıştır. İhsan Kutlu makalesinde bazı sağlık göstergeleri ile sosyoekonomik statü arasında farklar tespit etmiş ve sağlık göstergeleri bakımından pozitif konumda olan kişilerin sosyoekonomik statü bakımından da daha iyi puanlara sahip olduğunu belirtmiştir.

"Türkiye’de Gelir Eşitsizliği Suç İlişkisi: Panel Veri Analizi Yaklaşımı" başlıklı yazısıyla Furkan Yıldız panelin ikinci konuşmacısıdır. 2008-2018 yılları arasında Türkiye’nin 12 alt bölgesinde işlenen suçlar ve gelir eşitsizliği arasında bir ilişki olup olmadığını test etmeyi amaçlayan makalesinde Furkan Yıldız, kesit ve zaman boyutunun bir arada bulunduğu seriler için uygun olan panel veri analizi yönteminden faydalanmıştır. Çalışmanın sonunda birçok ilgi çekici bulguya ulaşılmıştır.

Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Statünün Akademik Başarıya Etkisi PISA 2015 ve TEOG 2017 Sonuçlarının Karşılaştırması başlıklı makaleleriyle Bekir S. Gür ve Zeliha Karaağaç Cingöz, ekonomik, sosyal ve kültürel statü (ESKS) özelliklerinin öğrencilerin ortaöğretime yerleştirme sistemi için temel alınan merkezî sınav (TEOG) puanları üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamıştır. Çalışma sonunda Türkiye’de eğitim sisteminin PISA Araştırmasının ortaya koyduğu görünümden daha az eşitlikçi çalıştığı sonucuna ulaşılmıştır. Makalede son olarak tüm sosyoekonomik statü düzeylerinden gelen öğrenciler için eşit başarı ve fırsat imkânı sağlayan eşitlikçi eğitim politikaları tartışılmış ve öncelik verilmesi gereken sosyal politikalar vurgulanmıştır.

Panelin son konuşmacısı "Class Formation, Labor Market, and Inequality in Gulf Cooperation Council Countries" başlıklı çalışmasıyla Erhan Akkaş'tır. Akkaş, makalesinde Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerindeki (Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Kuveyt, Suudi Arabistan ve Umman) sınıf oluşumu üzerinden ülke vatandaşları ve yabancı işçiler arasında meydan gelen eşitsizliği incelemeyi amaçlamıştır. Sonuç olarak makale Körfez ülkelerinin yönetimlerinin işçi haklarını iyileştirmeye yönelik gerçekleştirdiği birtakım politikalar neticesinde emek piyasasındaki yerli ve yabancı vatandaşların mevcut durumunu ortaya koyarak bölgenin politik iktisadı literatürüne önemli katkıda bulunmayı hedeflemektedir.

İnsanı ve toplumu yakından ilgilendiren bir kavram olarak sosyoekonomik eşitsizlik meselesi, bilimsel olarak yayımlanmış makaleler olmanın ötesinde bu panelle birlikte tekrar tartışmaya açılmış ve üzerine konuşulmuştur. İnsan & Toplum, kuruluşundan bugüne insanı ve toplumu ilgilendiren her meseleyi tartışmaya açık olduğu gibi bundan sonraki on yıllarda da bu anlayışını geliştirerek sürdürmeyi hedeflemektedir.

İlgili makaleleri okumak için tıklayınız: insanvetoplum.org