Ahlâk ve Müeyyide


Konuşmacı Celal Türer

Ahlaki müeyyide/yaptırım geleneksel düşüncede ahlaki vazife/yükümlülük ve mükellefiyet/sorumluluk kavramlarıyla içten ilişkili, belli bir hiyerarşik yapıyı tamamlayan bir kavramı temsil etmiştir. Nitekim ahlak alanında vazife ve sorumluluk çoğu zaman yaptırım kavramını içermekle tamam olmuştur. Hal böyle olunca ahlâkî vazifeyi yükümlü kılanın neliği, sorumluluğun boyutları onun ifasını teyit eden saikin, yani yaptırımın da nasıl anlaşılması gerektiğini belirlemiştir. Nitekim erdem etiği ve dini ahlaklar ahlaki yaptırımı bir ölçüt olarak değil ama ahlakın gerçeklik kazanması ve sürdürülebilir olması anlamında bireysel, toplumsal ve dini zeminlerine vurgu yaparak oluşturmuşlardır. Böylelikle gelenek içerisinde beliren ahlaki kuralların bir yaptırım gücü olduğuna inanılmıştır. Bu durum, ahlaki yaptırımın ahlak sistemi için bir tür içerden dışarıya doğru kontrol mekanizması olduğu yönünde bir kabul oluşturmuştur. Oysa modern dönemde ahlakın kaynağına yönelik radikal dönüşüm ahlaki yükümlülükleri özgür istemeye ya da insani onaya bağlayarak ahlaki yaptırıma, yani kişiyi ahlaki kurala itaate zorlayacak bir saike gerek duyulması imkânını zora sokmuş hatta ortadan kaldırmıştır. Bu makale ahlaki yaptırım üzerinden geleneksel ve modern düşüncede ahlak hadisesinin anlaşılmasına bir nebze ışık tutmaya çalışacaktır.

Tarih Başlangıç Bitiş Yer
19 Mayıs 2015 18:00 İSAM Konferans Salonu
Takvime Ekle
Ahlâk ve Müeyyide
İSAM Konferans Salonu