Son Dönem Osmanlı Düşüncesinde Doğu-Batı Algısı

Bu derste çağdaş Türk düşüncesini şekillendiren söylemlerin daha belirgin olarak ortaya çıktığı II. Meşrutiyet dönemindeki belirli dergilerde ve söylemlerde Doğu Batı algısı analiz edilecektir. Temel konu edinilen “İctihad” ve “Sırat-ı Müstakim” dergileri ve onların etrafında kümelenen fikir muhitlerinin ben ve muhatap algılarının neden ve nasıl değiştiği üzerinde durulacaktır. Bu bağlamda çağdaş Türk düşüncesini ve siyasetini şekillendirmede hala önemli bir yer işgal eden Batıcı ve İslami Yenilenmeci akımların ‘kendi’ni ve ‘başkası’nı nasıl tanımladıkları açıklığa kavuşturmaya çalışılacaktır. Söylemin inşasını tarihi ve sosyolojik bağlama indirgeme hatasında düşmemek için de “düşünce sosyolojisi” yöntemi tercih edilmektedir. Böylece fikirlerin doğrudan söylemin inşasına etkisini ve temsilcilerinin konumları ile fikirlerin irtibatını anlamaya imkân bulunabileceği düşünülmektedir.

BAŞVURU


Program öncesinde gerekli görülen ön okumalar

  1. İsmail Kara, “İslam Düşüncesinde Paradigma Değişimi Hem Batılılaşalım Hem de Müslüman Kalalım”, Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce”, C.1., Tanzimat ve Meşrutiyet’in Birikimi içinde İletişim Yay. 5. Bs., İstanbul 2003, s.234-264

  2. Tahsin Görgün, “Osmanlı Düşüncesi Nasıl Anlaşılabilir? Osmanlı Düşüncesinin Araştırılmasında Karşılaşılan Bazı Zorluklar”, Türklük Araştırmaları Dergisi., Sayı: 13-14 içinde, Marmara Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi., İstanbul, Eylül 2003 
  3. Tufan Buzpınar, “Öteki” Üzerinden Hesaplaşma: Celal Nuri ile Abdullah Cevdet’in Avrupa Tartışmaları Hakkında Bir Değerlendirme”, Divan İlmi Araştırmalar, S. 19 (2005/2), s. 154.
  4. Vahdettin IŞIK,Sırât-ı Müstakim Dergisinde Doğu-Batı Algısı”, “İslam’ı Uyandırmak” Meşrutiyet’ten Cumhuriyet’e İslamcı Düşünce ve Dergiler, Edit: Lütfi Sunar, İlem Yay., İst. 2018, s. 373-384.

  5.  Vahdettin IŞIK, “Doğu ve Batı Arasında İslam Kitabından Hareketle Bazı Mülahazalar” Aliya İzzetbegoviç Özel Sayısı, Hece Yayınları, Ank.2016, s. 290-300.


Program izlencesi

1. hafta

Giriş: Soru(n)-Bağlam-Varsayımlar-Yöntem

2. hafta

Tanzimat’tan Kalan Miras

3. hafta

Kendini ve Muhatabını Yeniden Tanımlama İhtiyacı

4. hafta

Doğu -Batı Kavramlarının Yeni Kullanımı ve Türk Düşüncesinde Üç Tutum

5. hafta

İctihad Dergisi’nde Doğu ve Batı Algısı

6. hafta

Sırat-ı Müstakim Dergisi’nde Doğu ve Batı Algısı

7. hafta

İctihad ve Sırat-ı Müstakim Dergilerini Karşılaştırma

8. hafta

Sonuç ve Değerlendirme

Tarih Saat Yer
13 Mart 2019 18:00 İlmi Etüdler Derneği
20 Mart 2019 18:00 İlmi Etüdler Derneği
27 Mart 2019 18:00 İlmi Etüdler Derneği
03 Nisan 2019 18:00 İlmi Etüdler Derneği
10 Nisan 2019 18:00 İlmi Etüdler Derneği
17 Nisan 2019 18:00 İlmi Etüdler Derneği
24 Nisan 2019 18:00 İlmi Etüdler Derneği
01 Mayıs 2019 18:00 İlmi Etüdler Derneği