İslam Medeniyetinin Oluşumu

Medeniyet kavramı ve İslam Medeniyeti’nin nasıl ortaya çıktığı; medeniyetin toplum, toplumsal olanın da din ile olan irtibatı ele alınacak; İslam toplumunun ortaya çıkışı ve varlığını sürdürmesi ve bunun bir görünüşü ve neticesi olarak İslam Medeniyeti, semi­ner boyunca işlenecek temel meseledir. Medeniyetlerin sadece var olmadıkları, aynı zamanda kendi kendilerini kavrayarak, bunu terimlerle dile getirdiklerinden hareketle, varoluş-kavrayış-ifade arasındaki irtibat üzerinden İslam medeniyetinin muhtelif veçheleri müzakere edilecektir. Bu çerçevede İslam me­deniyetinin nasıl ortaya çıktığı ve bunun nasıl kavranarak dile getirildiği ele alınacaktır. Kısaca ana hatları ile İslam medeniyeti hak­kında bir tasavvur oluşturulmaya çalışılacaktır.

Ön Okumalar

  • Muhammed Abid el-Cabiri, Arap-İslam Kültürünün Akıl Yapısı, Kitabevi İstanbul 2000
  • Ali Sami en-Neşşar, İslamda Felsefi Düşüncenin Doğuşu (2 cilt), İnsan Yay. İstanbul 1999
  • Marshall G. Hodgson, İslam’ın Serüveni (Üç cilt), İz Yayıncılık İstanbul 1993

Program İçeriği

1. HaftaGenel Giriş: İslam Medeniyeti ve Düşüncesi kavramlarının ele alınması; ele alınacak konuların kısaca dile getirilmesi
2. Haftaİslam Toplumunun Ortaya Çıkması, Vahiy, Peygamberlik, Toplum/cemaat ve toplumsallaşma. Toplumsal hayatın zemini olarak “mana”, gönüllerin ve fiillerin te’lifi. Bilfiil varlık/varoluş olarak sahabe/İslam toplumu
3. Hafta

Toplumsal varlığı sürdürmenin yolu. Haber, Sened, İlim, Dil. Haberlerin anlaşılması; Fıkıh. Anlamanın yöntemi: Usul, Alem ve Allah ile irtibat: Akide

4. Hafta

Diğer din mensupları ile ilişkiler. Kelam İlmi. Dinin asıllarının kavranması ve kavramsallaştırılması.

Farklı medeniyetler ve düşünce sistemleri ile irtibat. Tercümeler. Mantık ve Metafizik. Tabii ilimler, Tıp, Nebevi Tıp (İbn Habib örneği)
5. HaftaMüesseselerin oluşması ve gelişmesi. Toplumsal varoluşun içinde gerçekleştiği temel kategoriler: Ahval ve ilm-i hal kavramı.
6. HaftaDilbilimi, Kelam, Fıkıh Usulü ve Metafizik Alanındaki Gelişmeler. Mütekaddimun ve müteahhirun kavramları. 
7. HaftaOsmanlı Dönemi. Kurumları, Düşünce Akımları, Meşrebler, Metalib ve Mezahib.
8. HaftaGünümüzde İslam Medeniyeti ve İslam Düşüncesi, Medeniyetler Çatışması, Batılılaşma Sonrası, Batının Geleceği. 
9. HaftaGenel Değerlendirme




Tarih Saat Yer
16 Şubat 2019 09:30 İLEM