İslam İlimler Tarihinde Dönemlendirme


Konuşmacı Tuncay Başoğlu

Dönemlendirme, tarih çalışmalarında, tarihi kavrama ve yorumlamada karşımıza çıkan bir ihtiyaçtır; aynı zamanda belirli özellikleri ve getirdiği yeni şartlarla, ilgili tüm insani hal ve faaliyetlere sirayet eden makro dönüşümlerin varlığı da bir vakıadır. İslam tarihinde bu tür makro siyasi-sosyal dönüşümler bulunduğu gibi düşünce ve ilimlerin seyri bakımından da mezkûr dönüşümlerle etkileşim halinde dönüşüm ve gelişmeler söz konusudur. İslami ilimlerde mütekaddimûn – müteahhirûn veya modern dönem – klasik dönem ayrımlarında olduğu üzere makro düzeyde dönüşümleri işaret eden terimleştirmeler de bunu gösterir. Müslüman ümmetin küllî bir buhran ve fetret içine düştüğü ara dönemler, yeni fikri – ilmi açılımlara, yeni dinî-sosyal hareketlere, yeni müesseselere ihtiyaç hissettirirken, bu ara dönemlerin atlatılmasıyla gelen istikamet dönemlerinde hemen her alanda bir enerji patlaması yaşanır ve bu durum sadece siyaset alanında yeni devletlerin kuruluşuyla değil ayrıca düşüncenin ve ilimlerin yeniden küllî olarak tasarlanması, eğitimin yeniden tanzimi, sosyal hareketlerin müesseseleşmesi ile de neticelenir. Şimdi bulunduğumuz fetret döneminde dönemlendirme üzerinde konuşmamız da böyle bir ihtiyacın ve geleceğe hazırlığın işaretidir. Günümüzde sadece İslam düşünce ve ilimler tarihini değil makro düzeyde dünya tarihini yeniden yazma ihtiyacı bulunmaktadır ve bu, tarihi, tarihte olup bitenleri yeniden yorumlama ve anlamlandırmayı gerekli kılmaktadır. Zaman ve mekânı, siyaseti ve coğrafyayı göz önünde bulundurmamız gereken makro dönemlendirmeyi yaparken bu genel çerçevenin yanı sıra belirli ilim grupları, belirli hareketler ve müesseseler için daha alt dönemlendirmeleri de geliştirmek gereklidir. Dolayısıyla tekli bir dönemlendirme yerine farklı bakış açılarıyla yapılacak dönemlendirmeler daha faydalı/fonksiyonel olacaktır.

Tarih Başlangıç Bitiş Yer
08 Ocak 2016 17:00 İLEM Konferans Salonu
Takvime Ekle
İslam İlimler Tarihinde Dönemlendirme
İLEM Konferans Salonu