E-Bülten Kaydı

Sosyal Politikalarda Dezavantajlı Gruplar

Hoca: Faruk Taşçı

Gün ve Saat: Çarşamba, 18.00 / 18 Ekim – 6 Aralık 2017 (8 Hafta)

     

 

 

 

 

Modern anlamda Sanayi Devrimi sonrası Batı dünyasında ortaya çıkan sosyal politika olgusu, öncelikle dar anlamda bir çerçeveye sahip olmuş ve bu yönüyle sadece çalışma hayatı bağlamında işçi-işveren ilişkileri üzerine kurulu bir zemine denk gelmiştir. İlerleyen süreçlerde ve özellikle 20. yüzyılın başlarından ortalarını da kapsayan dönemde sosyal politikanın geniş anlama evrilmesi ile karşı karşıya kalınmıştır. Böylece sosyal politika sadece çalışma hayatı üzerinden işçi-işveren ilişkilerine yoğunlaşmak yerine, çalışma hayatı dışındaki toplumsal sorunları da dikkate alan bir hüviyete bürünmüştür. Bu bağlamda dezavantajlı gruplar diye de ifade edilebilecek birçok toplum kesimi sosyal politikanın ilgi alanına girmiştir. İşte Sosyal Politikalarda Dezavantajlı Gruplar dersi, sosyal politikanın geniş anlamını merkeze alarak “yoksullar, göçmenler, yaşlılar, kadınlar, engelliler ve Romanlar” olmak üzere altı dezavantajlı grubu ele almaktadır. Bu çerçevede derste yoksullar, göçmenler, yaşlılar, kadınlar, engelliler ve Romanlar, “temel yaklaşımlar/teoriler, tarihsel karşılaştırmalı bakış ve (Türkiye’nin de dâhil edildiği) mevcut sorunlar-çözümler” üzerinden müzakere edilmektedir. 

Program İçeriği

1. hafta

Giriş: Sosyal Politika ve Dezavantajlı Gruplar

OKUMALAR

1.1. Sami Güven (2001), Sosyal Politikanın Temelleri, Bursa Ezgi Kitabevi, s. 40-70.

1.2. Faruk Taşçı (2012), Sosyal Politika Ahlâkı, Ankara, Nobel Yayınları, s. 11-20.

İleri Okumalar

  1. Koray, Meryem (2000), Sosyal Politika, Bursa, Ezgi Kitabevi.
  2. Şenkal, Abdülkadir (2005), Küreselleşme Sürecinde Sosyal Politika, İstanbul, Alfa Yay.
  3. Özdemir, Süleyman (2004), Küreselleşme Sürecinde Refah Devleti, İstanbul, İTO Yayınları

2. hafta

Yoksullar: Tembel mi, Sömürülen mi, Kaderden mi? 

OKUMALAR

2.1. Aktan, Coşkun C. ve Vural, İ.Y. (08.05.2008), “Yoksulluk: Terminoloji, Temel Kavramlar ve Ölçüm Yöntemleri,” Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Eds. Coşkun Can Aktan, Ankara, Hak-İş Yayınları, 2002, (Çevrimiçi) http://www.canaktan.org/ekonomi/yoksulluk/birinci-bol/aktan-vural-yoksulluk.pdf.

2.2. Halis Çetin (2001), “Liberalizmin Temel İlkeleri,” Cumhuriyet Üniversitesi İİBF Dergisi, 2 (1), s. 219-237.

2.3. Çiğdem Boz (2012), “Adam Smith ve Amartya Sen,” Gazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 14 (3), s. 71-96.

2.4. Pınar Uyan-Semerci, “Ayrımcılık Bağlamında Yoksulluk ve Sosyal Dışlanma,” Ayrımcılık: Çok Boyutlu Yaklaşımlar, Eds. Kenan Çayır & Müge Ayan-Ceyhan, İstanbul, Bilgi Üniversitesi Yayınları, s. 1-10.

2.5. Haluk Yergin & Abdullah Erol (2013), “Yoksulluk Türleri, Yoksulluk Kültürü ve Kaderci Yaklaşımın Doğudaki Yoksulluk Üzerine Etkileri,” III. Arap-Türk Sosyal Bilimler Kongresi, İstanbul, İstanbul Üniversitesi Kongre Merkezi, s. 109-120.

2.6. M. Syukri Salleh (2014), “İslam İktisadı Kavramına Yeniden Bakış: Yoksulluk Örneği,” İslam İktisadını Yeniden Düşünmek, 2. bs, Ed. Taha Eğri, Oğuz Karası & Necmettin Kızılkaya, İstanbul, İGİAD Yayınları, s. 243-262.

İleri Okumalar

  1. Şenses, Fikret (2006), Küreselleşmenin Öteki Yüzü: Yoksulluk, 4. bs., İstanbul, İletişim Yayınları.
  2. Buğra, Ayşe (2008), Kapitalizm, Yoksulluk ve Türkiye’de Sosyal Politika, İstanbul, İletişim Yayınları.
  3. Sapancalı, Faruk (2003), Sosyal Dışlanma, İzmir, Dokuz Eylül Üniversitesi Yayınları.

         3. hafta

  İlk İnsandan Bu Yana Garip Gerçek: Göçmenler ve Sosyal Politikalar

     OKUMALAR

3.1. Ahmet İçduygu (2012), Türkiye’de Düzensiz Göç, Ankara, Uluslar arası Göç Örgütü Türkiye.

3.2. Ufuk Alkan (2015), “Avrupa’da Refah Devleti ve Göç İlişkisi: Refah Şovenizmi Örneği,” Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 70 (3), s. 751-768.

3.3. Coşkun Taştan vd. (2016), Uluslararası Kitlesel Göçler ve Türkiye’deki Suriyeliler, Ankara, Polis Akademisi Yayınları.

3.4. ORSAM & TESEV (2015), Rapor: Suriyeli Sığınmacıları Türkiye’ye Etkileri, İstanbul, ORSAM & TESEV Yayınları.

          İleri 

      Okumalar

  1. Mutluer, Mustafa (2003), Uluslararası Göçler ve Türkiye, İstanbul, Çantay Kitabevi.
  2. Erdoğan, M. Murat & Can Ünver (2015), Türk İş Dünyasının Türkiye’deki Suriyeliler Konusundaki Görüş, Beklenti ve Önerileri, Ankara, TİSK Yayınları.
  3. Oytun Orhan (2014), Suriye’ye Komşu Ülkelerde Suriyeli Mültecilerin Durumu: Bulgular, Sonuçlar ve Öneriler, Ankara, ORSAM Yayınları.

4. hafta

Sorumlu’da Sorunlu’ya: Yaşlı Olmanın Çerçevesi ve Sosyal Politikalar

OKUMALAR

4.1. Alan Walker & Tony Maltby (2011), “Yaşlılar,” (Çev. Osman Tezgel), Sosyal Politika: Kuramlar ve Uygulamalar, Eds. P. Alcock, M. May & K. Rowlingson, Ankara, Siyasal Kitabevi, s. 511-520.

4.2. Kenan Çayır (2012), “Yaşçılık/Yaşa Dayalı Ayrımcılık,” Ayrımcılık: Çok Boyutlu Yaklaşımlar, Eds. Kenan Çayır & Müge Ayan-Ceyhan, İstanbul, Bilgi Üniversitesi Yayınları, s. 163-174.

4.3. M. Akif Karan (2007), “Biyolojik, Psikolojik ve Sosyal Açıdan Yaşlanma,” Yaşlılık Dönemi ve Problemleri, Eds. M. F. Bayraktar, İstanbul, Ensar Neşriyat, s. 19-32.

4.4. Selver Yıldız (2011), “Yaşlılara Yönelik Sosyal Politikalar,” Sosyal Politika, Eds. Aysen Tokol & Yusuf Alper, Bursa, Dora Yayıncılık, s. 335-347.

4.5. Simge Yılmaz vd. (2013), “Yaşlılara Yönelik Sağlık ve Sosyal Hizmet Sunumu: Ülke Örnekleri Üzerinden Değerlendirmeler,” Sürekli Tıp Eğitim Dergisi, 22 (3), s. 105-114.

İleri Okumalar

  1. Arpacı, Fatma (2005), Farklı Boyutlarıyla Yaşlılık, Ankara, Türkiye İşçi Emeklileri Derneği.
  2. Hablemitoğlu, Şengül & Emine Özmete (2010), Yaşlı Refahı: Yaşlılar İçin Sosyal Hizmet, Ankara, Kilit Yayınları.
  3. T.C. Kalkınma Bakanlığı (2014), Yaşlanma Özel İhtisas Komisyonu Raporu, Ankara, T.C. Kalkınma Bakanlığı Yayınları.

5. hafta

Çilesi Bitmek Bilmeyen Bir Grup Olarak Kadınlar ve Sosyal Politikalar: Tarihten Günümüze Değerlendirmeler

OKUMALAR

5.1. Ahmet Tabakoğlu (2005), “Batı’da Aile ve Kadın,” Sosyal Hayatta Kadın, 3. bs., İstanbul, Ensar Neşriyat, s. 177-197.

5.2. Harman, Ömer Faruk (2001), “İslam Öncesi Dinlerde ve Toplumlarda Kadın,” TDV İslam Ansiklopedisi, Cilt 24, Ankara, TDV Yayınları, s. 82-86.

5.3. Mehmet Akif Aydın (2001), “İslam’da Kadın,” TDV İslam Ansiklopedisi, Cilt 24, Ankara, TDV Yayınları, s. 86-94

5.4. Yadsıman, Hakkı Şah (2005), “Kadının İslam Geleneğindeki Yeri ve Konumunda Yahudi-Hıristiyan Kültürün Etkilerinden Bazı Örnekler,” Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Dergisi, Sayı 14, s. 59-94.

5.5. Aysen Tokol (2013), “Özel Olarak Korunması Gereken Gruplar III (Kadınlar),” Sosyal Politika II, Eds. A. İlhan Oral & Yener Şişman, Eskişehir, Anadolu Üniversitesi Yayınları, s. 111-135.

5.6. Yorgun, Sayım (2010), “Sömürü, Koruma ve Pozitif Ayrımcılıktan Çalışma Hayatının Egemen Gücü Olmaya Doğru Kadınlar: 21. Yüzyıl ve Pembeleşen Çalışma Hayatı,” Sosyo Ekonomi Dergisi, Sayı 11, s. 167-189.

İleri Okumalar

  1. Oktar, Tiğinçe (1998), Osmanlı Toplumunda Kadının Çalışma Yaşamı, İstanbul, Bilim Teknik yayınevi.
  2. Goody, Jack (2004), Avrupa’da Aile, Çev. Serpil Arısoy, İstanbul, Literatür Yayıncılık.
  3. Gültekin, Mücahit & Meryem Şahin (2015), Türkiye’de ve Dünyada Kadına Şiddet, İstanbul, SEKAM Yayınları.
  4. Topaloğlu, Bekir (2013), İslam’da Kadın, 21. bs., İstanbul, Ensar Neşriyat.
  5. Beşer, Faruk (2003), Kadının Çalışması ve Sosyal Güvenliği, İstanbul, Bilge Yayıncılık.

6. hafta

Engellilere Nasıl Yaklaşmalı: Tarihsel Perspektif ve Uygulamalar

OKUMALAR

6.1. Yener Şişman (2012), “Özürlülük Alanında Kullanılan Kavramlar Üzerine Genel Bir Değerlendirme,” Sosyal Politika Çalışmaları, C. 7, S. 28, s. 69-85.

6.2. İlknur Meşe (2014), “Engelliliği Açıklayan Sosyal Model Nedir?,” Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, Sayı 33, s. 79-92.

6.3. Süleyman Akbulut (2012), “Gerçekten Eşit miyiz? Acı(ma), Zayıf Gör(me) ve Yok Say(ma) Ekseninde Engelli Ayrımcılığı,” Ayrımcılık: Çok Boyutlu Yaklaşımlar, Ed. Kenan Çayır & Müge Ayan-Ceylan, İstanbul, Bilgi Üniversitesi Yayınları, s. 149-162

6.4. Haşim Albayrak (2014), “Tarihte Kör, Sağır, Dilsiz ve Engelli Eğitimi,” Engelliler Eğitiminin Tarihsel Gelişimi, İstanbul, İstanbul MEB Yayınları, s. 38-55

6.5. Nejla Günay (2016), “Osmanlı Devleti’nde Engellilerin İstihdamı ve Saray Teşkilatında Dilsizler,” Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2 (1), s. 62-73.

6.6. Arslan Terzioğlu (1992), “Bîmâristan,” TDV İslam Ansiklopedisi, 6. Cilt, Ankara, TDV Yayınları, s. 163-178.

İleri Okumalar

  1. Demirel, Fatih (2013), Osmanlı’da Sağır-Dilsiz ve Âmâların Eğitimi: Dilsiz ve Âmâ Mektebi, İstanbul, İdel Kültür Yayıncılık.
  2. Musyev, İslam (2016), Engelli Bireylerin Din ve Değerler Eğitimi, İstanbul, C Planı Yayınları.
  3. T.C. Kalkınma Bakanlığı (2015), 10. Kalkınma Planı: Özürlülere Sunulan Hizmetlerin Etkinleştirilmesi Çalışma Grubu, Ankara, Kalkınma Bakanlığı Yayınları.
  4. Abalı, Nurullah (2007), Engelleri Aşanlar, İstanbul, Nesil Yayınları.

7. hafta

Unutulmaması Gereken Bir Nev-i Şahsına Münhasırlık: Romanlar ve Sosyal Politikalar

OKUMALAR

7.1. Begüm Kurtuluş (2012), “Devletsiz Bir Halk Olarak Çingeneler: Kökenleri, Sorunları, Örgütlenmeleri,” Roman Olup Çingene Kalmak, Der. Levent Ürer, İstanbul, Melek Yayınları, s. 17-43.

72. Suat Kolukırık (2009), “Türkiye’de Rom, Dom ve Lom Gruplarinin Görünümü,” Türkiyat Araştırmaları, Sayı 8, s. 145-153.

7.3. Tülin Yanıkdağ (2012), “Türkiye’de Yaşayan Romanların Sorunları Genel Bir Bakış,” Roman Olup Çingene Kalmak, Der. Levent Ürer, İstanbul, Melek Yayınları, s. 247-270.

7.4. Başak Akgül (2010), “Türkiye Çingenelerinin Politikleşmesi ve Örgütlenme Deneyimleri,” Öneri, 9 (34), s. 213-222.

7.5.S. Faruk Göncüoğlu & Ş. Pınar Yavuztürk (2009), “Sulukule ve Çingeneleri,” Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, Sayı 23, s. 107-134.

İleri Okumalar

  1. Kolukırık, Suat (2009), Dünden Bugüne Çingeneler: Kültür-Kimlik-Dil-Tarih, İstanbul, Ozan Yayıncılık.
  2. Mezarcıoğlu, Ali (2010), Çingenelerin Kitabı, İstanbul, Cinius Yayınları.
  3. Arayıcı, Ali (2008), Avrupa’nın Vatansızları: Çingeneler, İstanbul, Kalkedon Yayınları.
  4. Yüksel, Ceyda (2009), “Buçuk Millet: The Ottoman Gypsies in the Reign of Sultan Abdülhamid II (1876-1909),” (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Boğaziçi Üniversitesi, SBE), İstanbul.Aksu, Mustafa (2003), Türkiye’de Çingene Olmak, 2. bs., İstanbul, Kesit Yayınları.

 

-   A   +

İLEM - İlmi Etüdler Derneği

TARAFINDAN HOST EDİLMEKTEDİR.