E-Bülten Kaydı

Klasik Türk Şiirinde Sosyal Hayat

Hoca: Betül Sinan Nizam

Gün ve Saat: Salı, 17.30 / 18 Ekim – 22 Kasım 2016 (6 Hafta)

 

 

 

 

Bu derse katılacak araştırmacıların temel mazmun bilgisine sahip olması beklenmektedir. Bu derste, Klasik Türk edebiyatının kaynaklarından biri olan sosyal yaşamın, yine Klasik Türk edebiyatındaki yansımaları üzerinde durulacaktır. Başka bir deyişle klasik dönem Osmanlı toplumunun gündelik hayatına Klasik Türk şiirinin penceresinden bakılacaktır. Bunun için öncelikle günlük hayatın birer parçası olan tabâbet, giyim-kuşam, eğlence anlayışı vs. gibi konuların Osmanlı toplumundaki durumu hakkında kısa bilgiler verilecek daha sonra seçilen beyit ve gazeller aracılığıyla bunların şiirde yer bulma şekillerine bakılacaktır. Böylece bir taraftan Klasik Türk edebiyatı metinleri detaylı bir şekilde şerh edilerek daha anlaşılır hâle getirilirken diğer yandan bu edebiyatın sosyal hayattan kopuk olmadığı gözlemlenecektir. Ders sonunda Klasik Türk edebiyatı metinlerini çözümlerken temel edebiyat ve mazmun bilgisinin yanı sıra çok çeşitli alanlarda donanıma ve literatür bilgisine sahip olma gerekliliğinin altı çizilmiş olacaktır.

Program Öncesinde Gerekli Görülen Ön Okumalar

Aylar, Selçuk. “Divan Şiirinde Sosyal Hayatın İzlerine Dair Birkaç Örnek”. Osmanlı Divan Şiiri Üzerine Metinler. haz. Mehmet Kalpaklı. İstanbul: YKY, 1999.

Faroqhi, Suraiya. Osmanlı Kültürü ve Gündelik Yaşam (Ortaçağdan 20. Yüzyıla). çev. Elif Kılıç.  İstanbul: Tarih Vakfı Yurt, 2011.

Kortantamer, Tunca. “17. Yüzyıl Şâiri Atâyî’nin Hamse’sinde Osmanlı İmparatorluğu’nun Görüntüsü”. Eski Türk Edebiyatı –Makaleler- 1. Ankara: Akçağ, 1993.

Levend, Agâh Sırrı. Divan Edebiyatı: Kelimeler ve Remizler Mazmunlar ve Mefhumlar. İstanbul: Dergâh, 2015, s. 254-299.

Pala, İskender. “Bir Elmanın İki Yarısı: Klâsik Şiir ve Osmanlı Tarihi”. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi. sy. 3, 2000.

Polonyalı Simeon. Polonyalı Bir Seyyahın Gözünden 16. Asır Türkiyesi/Polonyalı Simeon’un Seyahatnamesi. çev. Hrand D. Andreasyan. sad. Resul Bozyel. İstanbul: Kesit, 2007.

Tökel, Dursun Ali. “Divan Edebiyatında Hayat ve Siyaset”. Hece (Hayat, Edebiyat, Siyaset). sy. 90-91-92, 2004.

Program İçeriği

1. Hafta: 

Klasik Türk Şiirinde Hüsn-i Hat

Derman, Uğur. “Hat”. DİA. c. 16. İstanbul: TDV, 1997.

Savran, Ömer. “Klâsik Türk Şiirinde Bedenin Harflere Yansıması”. Turkish Studies: International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic. Volume 4/2 (Winter 2009): 928-937.

Sefercioğlu, M. Nejat. “Yazı ve Yazı İle İlgili Unsurların Dîvan Şiirinde Kullanılışı”. e-kaynak: http://www.geocities.com/msefercioglu/makaleler/divansiirindeyazi.htm

Ayrıca bkz.

Yazır, Mahmud Bedreddin. Medeniyet Âleminde Yazı ve İslâm Medeniyetinde Kalem Güzeli. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 1981.

Mürekkep Zamanlar 700 Yıllık Süreçte Kalem Medeniyeti-Mehmet Akgül Koleksiyonu. hz. Şennur Şentürk. İstanbul: YKY, 1997.

2. Hafta: 

Klasik Türk Şiirinde Musiki

Can, Neşe. “Unutulan Sazımız Mıskal”. GÜ Gazi Eğitim Fak. Dergisi. c. 24. sy. 3 (2004): 193-106.

Levend, Agâh Sırrı. “İlm-i Musiki”. Divan Edebiyatı: Kelimeler ve Remizler Mazmunlar ve Mefhumlar. İstanbul: Dergâh, 2015, s. 238-248.

Sefercioğlu, M. Nejat. “Dîvan Şiirinde Mûsikî İle İlgili Unsurların Kullanılışı”. e-kaynak: http://www.geocities.com/msefercioglu/makaleler/divansiirindemusiki.htm.

 

3. Hafta: 

Klasik Türk Şiirinde Tababet

Levend, Agâh Sırrı. “Sıhhat”. Divan Edebiyatı: Kelimeler ve Remizler Mazmunlar ve Mefhumlar. İstanbul: Dergâh, 2015, s. 415-418.

Özkan, Ömer. “Bir Tedavi Bitkisi Olarak Gül’ün Divan Şiirindeki Görünümleri”. Afyon Kocatepe Üniv. Sosyal Bilimler Dergisi. c. 7. sy. 2 (2005): 30-41.

Yeniterzi, Emine. “Dîvan Şiirinde Sağlık ve Hastalıklarla İlgili Bazı Hususlar”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. sy. 4 (1998): 87-103.

 

4. Hafta: 

Klasik Türk Şiirinde Meslekler

Gürbüz, İncinur Atik. “Divan Şiirinin Sevimli Yüzleri Osmanlı Şiirinde Berberler”. Turkish Studies: International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, vol. 7/3 (2012): 233-255.

Gürbüz, İncinur Atik. “Divan Şiirinde Terziler”, Turkish Studies: International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic. vol. 10/16 (2015): 153-182.

Kaplan, Yunus. “Divan Şiirinde Kasaplık”.  ACTA TURCICA: Çevrimiçi Tematik Türkoloji Dergisi. Yıl III. sy 2 (Kültürümüzde Kasaplık) (Temmuz 2011): 89-102.

Şentürk, Ahmet Atillâ. Klasik Osmanlı Edebiyatı Tiplerinden Sûfî Yahut Zâhid Hakkında. İstanbul: Enderun, 1996.

Ayrıca bkz.

Kaybolan Meslekler. hz. Sekan Özburun. İstanbul: Kuveyt Türk Yayınları, 2006.

 

5. Hafta: 

Klasik Türk Şiirinde Giyim-Kuşam

Çetinkaya, Ülkü. “Osmanlı Kültüründe Kadın Süs Malzemelerinin Edebiyata Yansımaları”. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi. sy. 12 (2010): 89-126.

Özen, Mine Esiner. “Türkçe’de Kumaş Adları”. İÜEF Tarih Dergisi. sy. 3 (1980-81): 291-340.

Işılay, Pınar Özlük. “Lale Devri’nde Kadın Giyimi”. 21.  Yüzyılda Eğitim ve Toplum Eğitim Bilimleri ve Sosyal Araştırmalar Dergisi. c. 1. sy. 1 (2012): 147-162.

Öztoprak, Nihat. “Divan Şiirinde Giyim Kuşam Üzerine Bir Deneme”. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi. sy. 4 (2010): 103-154.

Tanrıbuyurdu, Gülçin. “Bir Kültür Taşıyıcısı Bir Gizli Dil: Klâsik Türk Şiirinde Mendil”. Millî Folklor. Yıl 22 sy. 87 (2010): 196-203.

Ayrıca bkz.

İpek: Osmanlı Dokuma Sanatı.  hz. Nurhan Atasoy v.d. İstanbul: TEB İletişim ve Yayıncılık, 2001.

Tezcan, Hülya. Atlaslar Atlası: Pamuklu, Yün ve İpek Kumaş Koleksiyonu.  İstanbul: YKY, 1993.

6. Hafta: 

Klasik Türk Şiirinde Eğlence

İnalcık, Halil. Has-Bağçede ‘Ayş u Tarab: Nedîmler Şâîrler Mutribler. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2015, s. 273-327.

Levend, Agâh Sırrı. “Bezm-Bade-Cam-Diğer Mükeyyifler”. Divan Edebiyatı: Kelimeler ve Remizler Mazmunlar ve Mefhumlar. İstanbul: Dergâh, 2015, s. 303-345.

Levend, Agâh Sırrı. “Spor”. Divan Edebiyatı: Kelimeler ve Remizler Mazmunlar ve Mefhumlar. İstanbul: Dergâh, 2015, s. 383-398.

Ayrıca bkz.

And, Metin. 40 Gün 40 Gece: Osmanlı Düğünleri Şenlikleri Geçit Alayları. İstanbul:  Toprakbank, 2000.

Şentürk, Ahmet Atillâ. “Okçuluk Tarihine Yeni Bir Kaynak Olarak Osmanlı Şiiri”. M. Ali Tanyeri’nin Anısına Makaleler. hz. H. Aynur, H. Koncu, F. M. Şen. İstanbul: Ülke Armağan, 2015

-   A   +

İLEM - İlmi Etüdler Derneği

TARAFINDAN HOST EDİLMEKTEDİR.