E-Bülten Kaydı

Klasik Dönem Kelâm Okumaları: Basra Mu‘tezilesi’nde Bilgi ve Yöntem

Hoca: Hayrettin Nebi Güdekli

Gün ve Saat: Perşembe, 18.00 / 20 Ekim – 08 Aralık 2016 (8 Hafta)

 

 

 

 

Bu seminere katılacak araştırmacıların kelam ve mantık disiplinlerine ilişkin ileri düzeyde bilgi birikimine sahip olması beklenmektedir. Bu seminerde Mu‘tezile kelâmcılarından Kâdî Abdülcebbâr’ın el-Muğnî fi Evbâbi’t-Tevhîd ve’l-Adl isimli külliyâtının on ikinci cildi olan en-Nazar ve’l-Maârif’i üzerinden Basra Mu‘tezilesi kelâmında bilgi ve yöntem sorunu işlenecektir. Bilgi sorunuyla ilgili olarak Mu‘tezile kelâmcılarının bilen öznenin (nefs) neliği, insanın idrak güçlerinin analizi ve bilginin mahiyetiyle ilgili görüşleri tartışılacak; yöntem sorunu ise Mu‘tezile kelamcılarının mesâili kanıtlamada kullandıkları çıkarım (istidlâl) biçimlerinin tespiti ve analizi yapılarak işlenecektir. Seminerde Mu‘tezile özelinde klasik dönem kelâmının üzerine kurulu olduğu epistemolojik ve metodolojik asılların/ilkelerin sistematik bir şekilde tahlil edilmesi amaçlanmaktadır.

Program Öncesinde Gerekli Görülen Ön Okumalar

Josef van Ess, “İslâm Kelâmının Mantıksal Yapısı (çev. H.N. Güdekli), Din Felsefesi Açısından Mutezile Gelen-ek-i: Klasik ve Çağdaş Metinler Seçkisi (der. Recep Alpyağıl), İstanbul: İz Yayıncılık, 2014, s. 477-506.

Hilmi Demir, Delil ve İstidlâlin Mantıkî Yapısı: İlk Dönem Sünnî Kelâm Örneği, İstanbul: İSAM Yayınları, 2012.

Program İçeriği

1. Hafta: Giriş: Bilgi ve Nazarın Neliği; Bilgi ve Nazarın Ontolojik Yapısı

2. Hafta: Bilen Özne: Nefs, Hayat ve Rûh

3. Hafta: Nefsin Güçleri: Duyumsama ve Akıl Yürütme; Zârûrî ve Nazarî Bilgi

4. Hafta: Nazarın Mahiyeti: Kelâmda Kullanılan Kanıtlama Biçimleri

5. Hafta: İstidlâl bi’ş-şâhid ale’l-gaib

6. Hafta: Sebr ve Taksîm

7. Hafta: İlzâm

8. Hafta: Teolojinin Yöntemsel İnşâsı

-   A   +

İLEM - İlmi Etüdler Derneği

TARAFINDAN HOST EDİLMEKTEDİR.