E-Bülten Kaydı

Klasik Dönem Kelâmının Mantıksal Yapısı

Hoca: Hayrettin Nebi Güdekli

Gün ve Saat: Perşembe, 18.00 / 9 Mart – 27 Nisan 2017 (8 Hafta)

 

 

 

 

 

Bu seminerde mütekellimûn tarafından kullanılan istidlâl biçimlerinin sistematik analizi yapılarak, klasik dönem kelâmının nasıl bir mantıksal yapıya sahip olduğu ortaya konulmaya çalışılacaktır. Klasik dönemde mütekellimûnun Aristotelesçi mantığı kullanmadıkları gerçeği, kuşkusuz, onların mesâilini kanıtlamada mantıksal formlara sahip olmadıkları anlamına gelmez. İşte bu seminerde klasik dönem kelâm metinlerinde yer alan çıkarımlar, mantık disiplinin kuralları ışığında tahlil edilerek kelâm ilminin ne türden bir mantıksal yapıya sahip olduğu tespit edilecektir. Seminerlerin nihai amacı kelâmda kullanılan kanıtlama biçimlerinin geçerlilik ve doğruluk koşullarını ne ölçüde yerine getirdiğini tespit etmek, böylece kelâmî mesâilin dayandığı öncüllerin epistemik kalitesini test etmeye yarayacak bir metodolojiyi inşa etmektir.

Program Öncesinde Gerekli Görülen Ön Okumalar

Josef van Ess, “İslâm Kelâmının Mantıksal Yapısı (çev. H.N. Güdekli), Din Felsefesi Açısından Mutezile Gelen-ek-i: Klasik ve Çağdaş Metinler Seçkisi (der. Recep Alpyağıl), İstanbul: İz Yayıncılık, 2014, s. 477-506.

Hilmi Demir, Delil ve İstidlâlin Mantıkî Yapısı: İlk Dönem Sünnî Kelâm Örneği, İstanbul: İSAM Yayınları, 2012.

İbn Haldun, “Mantık İlmi”, Mukaddime, II, 885-890.

Hilmi Demir, Kelam Düşünce Tarihinde Yaygın Bir Hatanın Tashihi (İn‘ikâs-ı Edille) ve Mütekaddimin Kelamı ile Mantık İlişkisi Üzerine Bir Eleştiri, Dinî Araştırmalar, 2007, cilt: X, sayı: 29, s. 79-114.

Program İçeriği

1. Hafta: Giriş: Kelâm Metodolojisi Nedir? Başlangıç Dönemi Kelamında İlk Yöntemsel Teşebbüsler

2. Hafta: Aristotelesçi Mantık

3. Hafta: Mantık ve Gramer Tartışması

4. Hafta: Çıkarım Teorisi

5. Hafta: Kelâmın Mantığı I: İlzam, Sebr ve Taksim

6. Hafta: Kelâmın Mantığı: İstidlâl bi’ş-şahid ale’l-gaib

7. Hafta: Kelâm Mantığının Eleştirisi

8. Hafta: Aristotelesçi Mantığın Kelâma Girişi

-   A   +

İLEM - İlmi Etüdler Derneği

TARAFINDAN HOST EDİLMEKTEDİR.