E-Bülten Kaydı

Klâsik Türk Şiirinin Mitolojisi

Hoca: Dursun Ali Tökel

Gün ve Saat: Salı, 18.00 / 01 Mart - 19 Nisan 2016 (8 Hafta)

 

 

 

 

Mitoloji safsatanın anlatısı değildir. Pek çok teori olmakla beraber, mitolojik anlatının en derin arka planını, dinler veya onların tahrif edilmiş anlatıları belirler. Mukayeseli mitoloji çalışmaları yapıldığında bu, rahatlıkla görülmektedir. Mitoloji sadece dinsel bir söylem veya retorik içermez, aynı zamanda tarihsel, sanatsal, kurgusal, düşsel pek çok kaynağa dayanan ve bugün de kılık değiştirmiş bir anlatısal düzlemde hemen her alanda kendini gösteren bir şifreler, semboller sistemidir. Edebi dildeki metaforlar, semboller, imgeler için vazgeçilmez bir kaynak işlevi gören mitoloji aynı zamanda Klâsik Türk şiirinin de en önemli kaynaklarından biridir. Klâsik Türk şiirinin mitolojik kaynağı nereden gelir? Bu soruya ağırlıklı olarak Şehname diye cevap verilir. Peki Şehname’nin kaynağı nedir? Klâsik Türk şiiri mitolojisinin Şehname ile ilişkisi hangi düzeydedir? Çin, Hint, Ortadoğu, Türk, Yunan, Roma mitolojileriyle Klâsik Türk şiirinin münasebeti var mıdır? Şiiri anlamak için özellikle Arkatipal Eleştiri yöntemini bilmek gerekiyor, bu yöntemle Klâsik Türk şiirine baktığımızda neler görülür? Dünyanın büyük edebiyatlarıyla mitolojik anlamda Klâsik Türk şiirini karşılaştırabilir miyiz? Bugün Klâsik Türk şiirinin anlaşılmamasında veya yanlış anlaşılmasında mitolojik bilgi yetersizliğinin rolü nedir? Bu dersle adaylar, genelde sanatı, özelde edebiyatı ve daha da özelde Klâsik Türk şiirini çevreleyen mitolojik yapıyı çözmeye çalışan bir sürecin içinde olacaklardır. Sonuçta Klasik Türk şiirinin mitolojik kaynakları, bunlarla şairin niyeti ve hayat arasındaki ilişki ve bu ilişkinin sanata, insana, özellikle de evrensel insana yansıyan yönleri derslerin genel mevzuu olacaktır. Bu derslerin adayın kendi tarih, edebiyat, sanat ve kurgularına dair genel bilgisini artıracağı kuşkusuzdur. Bu bilginin bilinç haline gelmesi ise anlatı ile insanın ebedi oluş (kemal) arzusu arasındaki ilişkinin yakalanması ve aslında bütün anlatıların bir tek anlatının bölünmüş bir versiyonunun olduğunun kavranmasıdır.

Program Öncesinde Gerekli Görülen Ön Okumalar

Berna Moran. Edebiyat Kuramları ve Eleştiri, İletişim Yay., İstanbul 2014.

Dursun Ali Tökel. Divan Şiirinde Şahıslar Mitolojisi, Akçağ Yay., Ankara 2000.

Gönül Alpay Tekin. Divan Edebiyatındaki Bazı Motiflerin Mitolojik Kökenleri : https://www.academia.edu/4139577/Gonul_Alpay_Tekin_-_Divan_Edebiyatindaki_Bazi_Motiflerin_Mitolojik_Kokenleri

Hellmut Ritter.  Doğu Mitolojisinin Edebiyata Etkisi, Ayrıntı Yay., İstanbul 2011.

Dursun Ali Tökel, Edebiyat Mitolojinin Mitoloji Edebiyatın Neresinde, https://www.academia.edu/20262627/EDEB%C4%B0YAT_M%C4%B0TOLOJ%C4%B0N%C4%B0N_M%C4%B0TOLOJ%C4%B0_EDEB%C4%B0YATIN_NERES%C4%B0NDE

Dursun Ali Tökel: Kutsal Metinleri Anlamada Mitolojinin Rolü; https://www.academia.edu/19830138/KUTSAL_MET%C4%B0NLER%C4%B0_ANLAMADA_M%C4%B0TOLOJ%C4%B0N%C4%B0N_ROL%C3%9C

Mehmet Akif ve Mitoloji-Safahat'ta Mitolojik Arka Plân (Arkatipal Bir Bakış): https://www.academia.edu/19742971/Mehmet_Akif_Ve_Mitoloji-SAFAHATTA_M%C4%B0TOLOJ%C4%B0K_ARKA_PL%C3%82N_Arkatipal_Bir_Bak%C4%B1%C5%9F_

Bir Medeniyet ve Kültür Göstereni Olarak Yahya Kemal'de Mitolojik Tavır: https://www.academia.edu/19753464/B%C4%B0R_MEDEN%C4%B0YET_VE_K%C3%9CLT%C3%9CR_G%C3%96STEREN%C4%B0_OLARAK_YAHYA_KEMALDE_M%C4%B0TOLOJ%C4%B0K_TAVIR

Mitler, Semboller ve Batı'nın Ruhu: https://www.academia.edu/19453158/M%C4%B0TLER_SEMBOLLER_VE_BATININ_RUHU

Divan Şiirinin Mitolojik Kuşları: Hümâ, Anka ve Simurg: http://turkoloji.cu.edu.tr/ESKI%20TURK%20%20EDEBIYATI/batislam.pdf

Program İçeriği

1. Hafta: Mitolojik Bilgi: Kavram-Etimoloji ve Anlatı

2. Hafta: Mitoloji, Sanat ve Edebiyat: Arkatipal Eleştiri

3. Hafta: Mitoloji ve Klâsik Türk Edebiyatı

4. Hafta: Klâsik Türk Edebiyatının Mitolojik Kaynakları

5. Hafta: Mitolojik Kaynak Olarak Şehnâme

6. Hafta: Mitolojik Kaynak Olarak Şehname Kahramanları: Benzetmenin Aykırılığı

7. Hafta: Klâsik Türk Edebiyatı ve Diğer Şahıslar Mitolojisi

8. Hafta: Sonuç: Mitolojiden Edebiyata, Edebiyattan İnsana

 

-   A   +

İLEM - İlmi Etüdler Derneği

TARAFINDAN HOST EDİLMEKTEDİR.