E-Bülten Kaydı

Edebiyat Kuramları: Modernizm ve Sonrası

Hoca: Alphan Akgül

Gün ve Saat: Perşembe, 18.00 / 22 Ekim – 10 Aralık 2015 (8 Hafta)

 

 

 

 

Bu derste 19 yy’den itibaren başlayarak karmaşık bir bütün hâlinde gelişen edebiyat kuramlarının incelenip tartışmaya açılması hedeflenmektedir. 19 yy, Batı edebiyatı ve estetiğinde radikal dönüşümler baş gösterir. Bir taraftan bireyin öznel iç dünyasına yönelen ve gitgide soyutlamacı bir üsluba dönüşen romantik ve simgeci eğilimler, öte taraftan bilimsel ve teknolojik gelişmelere paralel olarak ortaya çıkan realist ve natüralist yaklaşımlar vardır. Bunların tamamı 20 yy’e dönüşerek taşınmış ve içinde yaşadığımız çağın edebî eğilimlerini biçimlendirmiştir. Bu yüzden modern estetik hem dış gerçekliği ve geleneği ortadan kaldırma hem de bu ikisini muhafaza etme eğilimlerini bir arada barındırmaktadır. Edebî eğilimler bir tür karşıtların birliği hâlini almış; bu eserlere yönelik geliştirilen kuramlar da birbirine zıt yaklaşımlara dönüşmüştür. Bu yüzden edebî eserlerin biçimsel yapısına odaklanan, bireyin ruhsal süreçlerini aydınlatmaya çalışan, toplumsal hafızanın edebî eserlere nasıl dönüştüğünü açıklayan, sınıf çatışmalarının izini edebî eserlerde arayan, siyasal ve uluslararası ilişkilere ait tartışma konularını edebî bağlama taşıyan ve modernizmin kompozisyona dayalı estetiğini savunan ya da bunu yıkma çabasına girişen bütün kuramsal yaklaşımlar içinde yaşadığımız çağın estetik anlayışının bir parçası olmuş ve olmaya da devam etmektedir. Kökleri Batı düşüncesine dayanan bu kuramsal eğilimlerin tamamı Türkiye’deki sosyal bilimler alanını bir şekilde etkilemiştir. Bu nedenle, sosyal bilimlerin hangi alanından olursa olsun, yüksek lisans ve doktora öğrencilerinin kuramsal yaklaşımlar hakkında bilgi sahibi olması gerekmektedir. Çünkü bu kuramlar sadece edebiyat ve sanat eserleriyle değil, içinde yaşadığımız modern-sonrası çağın ana sorunlarıyla da doğrudan ilişkilidir. Kısaca dersin ana hedefi kuramların karmaşık doğasının incelenebilir ve sorgulanabilir olduğunu göstermektir. Kuram bir çıkmaz sokak değil, işe yarar bir yöntemdir; derslerimizin bir amacı da kuramsal yaklaşımı kullanılabilir hâle getirmektir.

Program İçeriği

1. Hafta: Klasik Estetiğin Eleştirisi ve Romantik Kopuş

2. Hafta: Amerikan Yeni Eleştirisi

3. Hafta: Rus Biçimciliği

4. Hafta: Psikanaliz

5. Hafta: Arketipik Eleştiri

6. Hafta: Marksist Estetik

7. Hafta: Yapısalcılık

8. Hafta: Postyapısalcılık

 

Program Öncesinde Gerekli Görülen Ön Okumalar

Berna Moran. Edebiyat Kuramları ve Eleştiri. İstanbul: İletişim Yayınları, 2009.

Terry Eagleton. Edebiyat Kuramı. Çev. Tuncay Birkan. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2004.

Terry Eagleton. Şiir Nasıl Okunur? Çev. Kaya Genç. İstanbul: Agora Kitaplığı, 2011.

Antony Easthope. Poetry as Discourse. Londra ve New York: Methuen, 1988.

Umberto Eco. Yorum ve Aşırı Yorum. Çev. Kemal Atakay. İstanbul: Can Yayınları, 1997.

Northrop Frye. Eleştirinin Anatomisi, İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2015.

Sevim Kantarcıoğlu. Edebiyat Akımları: Platon’dan Derrida’ya. İstanbul: Paradigma Yayınları, 2009.

-   A   +

İLEM - İlmi Etüdler Derneği

TARAFINDAN HOST EDİLMEKTEDİR.