E-Bülten Kaydı

Divan Şiirinin Kuranî Kaynakları

Hoca: Dursun Ali Tokel

Gün ve Saat: Pazartesi, 18.00 / 6 Mart – 24 Nisan 2016 (8 Hafta)

   

 

 

 

 

Bir metin, metinler arası ilişki bağlamında kendisinin gönderdiği metinlere başvurmadan sağlıklı, nitelikli ve derinlikli bir şekilde anlaşılamaz. Hemen bütün klâsik edebiyatların birinci derecede ilişki kurduğu temel metinler kutsal metinlerdir. Buradan hareketle “Kutsal kitabımızı bilmeden Türk edebiyatını anlamamızın yolu yoktur.” diyebilir miyiz? Dememiz için neleri bilmemiz gerektiğini biliyor muyuz? Divan şiirinin yapısallığında Kur’an’ın kimi yapısal özellikleri mevzubahis olabilir mi? Kur’an’daki anlatı teknikleri, varlık tasavvuru, kutsal-şiir ilişkisi Divan şiirinde nasıl görünür? Bu anlamda şairlerin Kur’an’a atıfları nelerdir? Bir ayet bir gösteren olduğunda şiirdeki gösterilenleri nelerdir? Divan şairleri gösterilenleri artırırken şiir-kutsal-mahrem ilişkisine ne derece riayet etmişlerdir? Divan şairinin Kur’an kıssalarıyla ilgilenmesi Kur’anî midir, yoksa daha ziyade İsrailiyyat kaynaklı mıdır? Mesnevilerdeki Kur’an kıssaları neden daha çok İsrailiyyattandır? Bütün bu sorular sorularken en çok hangi ayetler divan şairinin ilgi evrenindedir, neden? Bu seminer çerçevesinde bu sorulara cevaplar aranmaya çalışılacak ve örnek metinlerle -iktibas sanatının üç genel başlığı altında- mümkün olduğunca dersin zenginleşmesine gayret sarf edilecektir.

Program Öncesinde Gerekli Görülen Ön Okumalar

Mehmet Yılmaz: Edebiyatımızda İslami kaynaklı Sözler, Enderun Kitabevi.

Süleyman Uludağ, Tasavvuf Terimleri Sözlüğü, İstanbul, Kabalcı Yayınevi, 2005

Tahir Üzgör, Türkçe Divan Dibaceleri, K.B. Yay., Ankara 1990.

Agâh Sırrı Levend, Divan Edebiyatı Kelimeler ve Remizler, Mazmunlar ve Mefhumlar, Dergâh yay., İstanbul 2015.

Hasan Daşdelen-Şener Şahin, K ur’an’la Nükte: Kur’an-ı Kerim’e Dayalı Nükte Kültürü, Emin Yayınları, Bursa 2009, 329 sayfa.

Mustafa Ünver, Hurufilik ve Kur’an: Nesimi Örneği, Ankara 2003, Fecr Yayınları.

Mustafa Ünver, “Nesîmî’nin Şiirlerinde Kur’an’a Referans Sorunu”, file:///C:/Users/User/Downloads/5000073398-5000098350-1-PB.pdf

Mustafa uzun, “Kur’an ve Edebiyat”, http://www.enfal.de/kuran20.htm

Harun Öğmüş, “Kur’an’ın Osmanlı Şiirindeki Akisleri ( Fuzûlî ve Şeyhülislâm Yahyâ’nın Gazelleri Çerçevesinde Bir Tetkik”), http://www.tefsir.gen.tr/img/KTA03-harun-ogmus.pdf

Nilüfer Çelik, “Fuzûli'nin Türkçe Divanında Geçen Ayetler Ve Yorumları,” http://ktp.isam.org.tr/pdfdrg/D02364/2001_6/2001_6_CELIKN.pdf

Abdülkerim Gülhan, “Hakanı Mehmed Bey Divanı'nda Ayetlerden İktibaslar,” http://sbe.balikesir.edu.tr/dergi/edergi/c3s4/makale/c3s4m22.pdf

Melike Gökcan Türkdoğan, “Klâsik Türk Edebiyatında Kur’an Kıssalarını Konu Alan Mesneviler”, http://www.sosyalarastirmalar.com/cilt3/sayi15pdf/gokcanturkdogan_melike.pdf

İsmet Şanlı, “XVI. Yüzyıl Divan Şairi Fedaî ve Fal-Nâme-i Kur’an-ı Azim’i,” http://www.slideshare.net/ihramcizade/xvi-yzyil-divan-iri-fedy-ve-fl-nmei-kurni-azmi

Dursun Ali Tökel, Lâmiî-Zâde’nin Letâ’if’inde Ayetlerin Gündelik Hayatta Kullanımı, https://fatihsultan.academia.edu/DursunAliTokel/MAKALELER

Bünyamin TAŞ, “Klasik Türk Edebiyatında Manzum Tefsir,” http://www.jasstudies.com/Makaleler/221985989_8-Yrd.%20Do%C3%A7.%20Dr.%20B%C3%BCnyamin%20TA%C5%9E.pdf

Satı KUMARTAŞLIOĞLU, “Kur’an Kıssalarının Dinî Edebiyata Tesirine Bir Örnek: Dâstân-I Hazret-İ İbrahim”, http://dergipark.ulakbim.gov.tr/tubar/article/view/5000120705/5000111531

Muhammet Yelten, “Anadolu Sahasında Yapılmış Sure Tefsirleri Ve Bu Tefsirlerin Türk Dili Açısından Önemi”, http://acikerisim.fsm.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/handle/11352/1019/Yelten.pdf?sequence=1

Program İçeriği

1. Hafta: Kur’an ve şiir ilişkisi, İsrailiyyat, Dibaceler

2. Hafta: Kur’an Kıssaları ve Divan Şiiri

3. Hafta: İktibas Sanatı; Kur’an ve Divan Şiiri

4. Hafta: Aynen iktibas ve Şiir: Örnek Metinler

5. Hafta: Aynen iktibas ve Şiir: Örnek Metinler

6. Hafta: Kısmen iktibas ve Şiir: Örnek Metinler

7. Hafta: Manen İktibas ve Şiir: Örnek Metinler

8. Hafta: Manen İktibas ve Şiir: Örnek Metinler

-   A   +

İLEM - İlmi Etüdler Derneği

TARAFINDAN HOST EDİLMEKTEDİR.