E-Bülten Kaydı

Batı Dışı Uluslararası İlişkiler Teorileri

Hoca: Asena Demirer

Gün ve Saat: Cumartesi, 16.00 / 21 Ekim– 9 Aralık 2017 (8 Hafta)

   

 

 

 

 

Uluslararası ilişkiler disiplininde Amerika’nın baskın olması 1970’lerin sonlarından itibaren tartışılmaya başlanmış (Hoffman, 1977; Kahler, 1993; Waever, 1998; Smith, 2002) ve uluslararası ilişkiler “bir Amerikan sosyal bilimi” (Hoffman, 1977), “çok da uluslar arası olmayan bir disiplin” (Wæver, 1998) ya da “hegemonik bir disiplin” (Smith, 2002) olarak tanımlanmıştır. Daha sonra eleştirinin ölçeği Avrupa’nın baskınlığını da içine alacak şekilde genişletilerek (Behera, 2008; Tickner and Waever, 2009; Acharya and Buzan, 2007, 2010; Chen, 2011; Vasilaki, 2012) tartışma Batı’ya karşılık Batı-dışı uluslararası ilişkilere dönüşmüş ve Batı merkezcilik “epistemolojik emperyalizm” (Shahi and Ascione, 2016) ya da Batı merkezci uluslararası ilişkiler disiplini “karmaşık bir ideolojiden daha fazla olmayan bir şey” olarak tanımlanmıştır (Tsygankov and Tsygankov, 2007: 308). Ole Waever’ın “neo-neo sentezi” olarak tanımladığı uluslar arası ilişkiler disiplininde “anarşi” kavramının merkeziliği üzerine uzlaşma, “bütün diğer ulusal, uluslararası ilişkiler topluluklarının Birleşik Devletlere karşı büyük bir ticaret açığı vermeleri”nin (1989: 689) sebeplerinden biridir. Dahası temel kavramların Batı merkezli olarak tanımlanması ve bu kavramlar etrafında kurgulanan siyaset ya da uluslararası ilişkiler teorilerinin de doğal olarak belli bir coğrafyada gelişen ve belli bir tarihi tecrübeyle sınırlı zihinsel kurgulara indirgenmesiyle sonuçlanmakta ve diğer medeniyetlerin tarihsel ve sosyal deneyiminden süzülüp gelen bilgelikten bizleri büyük oranda mahrum etmektedir. Bu haliyle uluslararası ilişkiler disiplini, uluslararası aktörlerin çeşitliliğini yansıtmaktan uzak, daha çok Batı medeniyetine mahsus bir monolog izlenimi vermektedir.  Bu sebeple Batı-dışı uluslararası ilişkiler perspektiflerinin Batı-merkezci yaklaşımlarla etkileşiminin yanısıra farklılaştığı yönleri kavramsal ve sorunsal düzeyde analiz etmek uluslararası ilişkiler disiplinini ismiyle müsemma bir disipline dönüştürmeye hatırı sayılır bir katkı sağlayacaktır.  Batı-dışı Uluslararası İlişkiler yaklaşımları adı altında verilmesi planlanan bu programda, Çin, Hindistan, Japonya, Ortadoğu ve ilginin devam etmesi halinde Latin Amerika ve Rusya’da uluslararası ilişkiler teorilerinin neden gelişmediği ya da dolaşıma girmediğini irdelenecek ve bu coğrafyaların tarihi ve kültürel birikiminden hareketle oluşturulacak yaklaşımların Batının merkeziliğinin giderilmesine ve dolayısıyla literatüre katkıları ele alınıp, tartışılacaktır.

Program İçeriği

1. Hafta: Anadamar uluslar arası ilişkiler yaklaşımlarının temel kavram ve tartışma noktalarının özetlenmesi: devlet, egemenlik, çatışma, işbirliği, anarşi, güç dengesi, tehdit dengesi, uluslararası sistem, uluslar arası topluluk, uluslar arası kurumlar/örgütler, işbirliği, karşılıklı bağımlılık vs

2. Hafta: Neden IR teorilerinin Batı merkezci olduğu ve Batı-Dışı uluslar arası ilişkiler teorilerinin yokluğu ya da literatürde dolaşımı önündeki engeller üzerine tartışmaların değerlendirilmesi.

Ole Wæver (1998)

Steve Smith (2002)

Amitav Acharya and Barry Buzan (2007)

Ching Chang Chen (2011)

Shilliam (2011)

Hayriye Asena Demirer (2014)

3. Hafta: Yükselen bir güç olarak Çinli entelektüellerin Çinli uluslararası ilişkiler yaklaşımları geliştirme yolundaki eserlerinin incelenmesi.

Qın Yaking (2007)

Arif Dirlik (2011)

4. Hafta: Müslümanların çoğunlukta olduğu ülke ve bölgelerin sorunlarına odaklanan ve/ya da İslami kavramlara referansta bulunan uluslar arası ilişkiler yaklaşımı geliştirme çabası içinde olan akademisyenlerin çalışmalarının incelenmesi.

Farhang Rajaee (1999)

Mohammed Ayoob (2002, 2007)

Frédéric Volpi (2007)

Giorgio Shani (2008)

Sayed Khatap (2011)

5. Hafta: Hindistan’ın uluslar arası ilişkiler teorisi alanında neden adından bahsettiremediğini dert edinmiş ve Hindistan’ın teori alanına otantik katkılarının ele alan makalelerin incelenmesi.

Navnita Chadha Behera (2007)

Priye Chacko (2011)

Galtung’un Gandhi ve non violance üzerine değerlendirmeleri.

6. Hafta: Japonya’nın uluslar arası ilişkiler teorisi alanında neden adından bahsettiremediğini dert edinmiş ve Japonya’nın teori alanına otantik katkılarının ele alan makalelerin incelenmesi

Takashi Inoguchi (2007)

Ryoko Nakano (2011)

7. Hafta: Katılımcıların ilgi seviyesine bağlı olarak Latin Amerika, Afrika, Rusya’da programa eklenecektir ve öğretim üyesi okuma listesini genişletme hakkını mahfuz tutmaktadır.

-   A   +

İLEM - İlmi Etüdler Derneği

TARAFINDAN HOST EDİLMEKTEDİR.