E-Bülten Kaydı

Ahmet Cevdet Paşa Anma Programı

Hicrî 1238 yılında Bulgaristan’ın Lofça kasabasında doğ­ du. Asıl adı Ahmed olup Cevdet mahlasını İstanbul’da Öğrenim gördüğü sırada şair Süleyman Fehîm Efendi’den almıştır. Büyükbabası Hacı Ali Efendi’nin teşviki ve des­ teğiyle Arapça oku yarak öğrenim hayatına başlayan Ah­ med Cevdet, kısa zamanda İslâmî ilimlerle ilgi li kitapları okuyacak derecede ilerleme gösterdi. Öğrenimini da ha da ileri seviyeye götürmesi için İstanbul’a gönderildi. Oku­ yup yazabilecek seviye de Arapça ve Farsça, anlayabilecek ölçüd e Fransızca ve Bulgarca öğrendi.

Öğrenim hayatından sonra devlet hiz metine, Ocak 1844’te Rumeli kazasker liğine bağlı Premedi kazası kadılığı ile başladı. 29 Haziran 1845 tarihinde İs tanbul müderrisliği ruûsunu aldı. 1848’de Sadrazam Mustafa Reşid Paşa’nın bir talimatını bildirmek üzere Bükreş’te bulunan Keçecizâde Fuad Efendi’nin (Pa şa) yanına gönderildi. 10 Nisan 1849’da “hareket­i hâriç” rütbesini aldı. 14 Ağus­ tos 1850 tarihinde Meclis­i Maârif­i Umûmiyye âzalığı ve dârülmuallimîn müdür lüğüne tayin edildi. 1851’de Encümen­i Dâniş üyeliğine seçildi. Ekim 1853 tarih li bir mazbata ile 1774­1826 devresi Os manlı tarihini yazmakla görevlendirildi.

Şu bat 1855’te vak’anüvis tayin edildi. Bu görevi sırasında bir yandan da Tezâkir­i Cevdet’i kaleme aldı. 1861’de İstan bul kadılığı payesini aldı. 1868’de ken disine, Meclis­i Vâlâyı Ahkâm­ı Adliyye’nin ikiye ayrılmasıyla teşkil edilen Dîvân­ı Ahkâm­ı Adliyye başkanlığı verildi. Divanın nezârete çevrilmesi üzerine Adliye nâzın oldu ve bu dönemde nizamî mahkemeler teşkilâtını kurarak bununla ilgili kanun ve nizamnameleri hazırladı. Babıâli’de teşkil edilen Mecelle­i Ahkâm­ı Adliyye Cemiyeti’nin reisliğine getirildi. 1873 yılının ortalarına doğru Maarif nazırlı ğına getirildi. 1874 tarihinde Yanya valiliğine, 1875’te de önce Maarif nazırlığı ve kısa bir süre sonra da Adliye nazırlığına getirildi. 1877 yılında Dahiliye nazırlığına, 1878’de de Suriye valisi ola rak Şam’a atandı.

Haziran 1886 tari hinde beşinci defa Adliye nazırlığına ge­ tirildi. Mayıs 1890’da II. Abdülhamid onu Meclis­i Âlî’ye tayin etti. Cevdet Pa şa bundan sonraki hayatını ilmî çalışmalarına ve çocuklarına ayırdı. Kısa bir has talıktan sonra 26 Mayıs 1895’te vefat etti ve Fâtih Sultan Mehmed Türbesi hazîresine defnedildi.

Yusuf Halaçoğlu - M. Akif Aydın Diyanet İslam Ansiklopedisi

İLEM - İlmi Etüdler Derneği

TARAFINDAN HOST EDİLMEKTEDİR.