E-Bülten Kaydı

Taşköprülüzâde Sempozyumu

18-20 Kasım 2016 tarihlerinde, İlmi Etüdler Derneği (İLEM), İstanbul Medeniyet Üniversitesi ve İlim, Sanat, Tarih ve Edebiyat Vakfı (İSTEV) tarafından düzenlenecek olan Uluslararası Taşköprülüzade Sempozyumu, 16. yüzyılda yaşamış ve Osmanlı düşünce geleneğinin en önemli birkaç isminden biri olan Ebu’l-Hayr Isâmuddîn Ahmed Taşköprülüzâde’yi ulusal ve uluslararası bilim camiasına tanıtmayı ve İslam felsefe-bilim geleneğine katkılarını tartışmayı amaçlamaktadır.

Taşköprülüzade’nin siyaset, kelam, felsefe, matematik, astronomi, fıkıh, dil, tasavvuf, tefsir, ilimler tasnifi, tarih vb. konularda iki yüze yakın eseri bulunmasına ve bu eserler Osmanlı düşünce dünyasını kuran temel taşlar mesabesinde görülmesine rağmen, birkaçı dışında bu eserlerin büyük bir bölümü yazma halindedir ve ilim dünyasına tanıtılmamıştır. Yaklaşık üç yıl boyunca yirmiyi aşkın ilim adamının çalışmalarıyla, bu eserlerden önemli bir kısmı gün yüzüne çıkarılarak her biri yayıma hazırlanmış ve Türkçeye tercüme edilmiştir. Sempozyum, bu üç yıllık çalışmanın neticesi olarak, yayıma hazırlanan eserler üzerinden Taşköprülüzade’nin düşünce dünyasını ortaya çıkarmayı ve 16. Yüzyıl Osmanlı düşünce hayatına ışık tutmayı amaçlamaktadır. Üç gün sürecek olan sempozyum, Taşköprülüzade’nin sempozyum öncesinde hazırlanan otuza yakın eserinin neşri ve sempozyum neticesinde ortaya çıkacak eserlerle birlikte İbn Sînâ sonrası İslam Felsefesi ve Osmanlı düşüncesi çalışmalarına oldukça önemli bir katkıda bulunacaktır.

Üç gün sürecek olan sempozyum, Taşköprülüzade’nin sempozyum öncesinde hazırlanan otuza yakın eserinin neşri ve sempozyum neticesinde ortaya çıkacak eserlerle birlikte Osmanlı düşüncesi çalışmalarına oldukça önemli bir katkıda bulunacaktır.

Sempozyum düzenleme heyeti, konuyla ilgili ilim adamlarını Sempozyuma tebliğleriyle katılmaya ve Taşköprülüzâde çalışmalarına katkıda bulunmaya davet etmektedir.

 

Detaylı bilgi için tıklayınız.

Sempozyum web sayfası için tıklayınız.

Ahlak ve Başkası Çalıştayı

İslam Ahlâk Düşüncesi Projesi ile klasik ahlâk düşüncesi alanında önemli çalışmalar yapan İLEM Felsefe Çalışma Grubu Ahlâk ve Başkası konulu çalıştaylar dizisini gerçekleştirdi.

“Ahlâk” İslam düşüncesi içerisinde pek çok disiplin tarafından tartışılagelmiş ana konulardan birisidir. Modern dönemde de bilhassa on sekizinci yüzyılın ikinci yarısında Batı’da ortaya çıkan ve yirminci yüzyılda zirveye ulaşan değerler hiyerarşisindeki değişimler, klasik çağda üretilen ahlâk teorilerini zorunlu bir yüzleşmeyle karşı karşıya getirmiştir. Bu noktada bilhassa 20. yüzyılın ikinci yarısında Kıta Avrupası felsefesinde ‘başka’ ve ‘öteki’ kavramları üzerinden yürütülen ahlâk tartışmalarının önemli bir yeri mevcuttur. ‘Başka’nın ahlâk tecrübesinin kuruluşunda oynadığı role dair yapılan tartışmalar, bugün gerçekleştirilecek olan ahlâk tartışmalarında dikkate alınması gereken öneme sahiptir.

Söz konusu önemine binaen modern ahlâk düşüncesinde ‘öteki’ ve ‘başka’ meselelerini eleştirel bir yaklaşımla ele alınması amacıyla İLEM’de Ahlâk ve Başkası konulu çalıştaylar gerçekleştirildi. Bu çalıştaylar çerçevesinde, ‘Bireyin ahlâkî bir özne olarak inşa olma veya inşa edilme süreci "başka"yla birlikte mi yoksa "başka"ya karşı mı gerçekleşiyor yoksa her ikisi birlikte ve eşzamanlı olarak mı yaşanıyor? Ahlâk kişisel olduğu kadar kişiler arası ilişkide de ortaya çıktığına göre başkasıyla bir arada olmanın yol açtığı çatışma veya uzlaşmanın ahlakî değerin belirlenmesine katkısı nedir? Başka ile farklı ilişki tarzları, farklı ahlâkî değerlere yol açar mı? Başkayla ilişkinin doğurduğu bir ahlâkta müeyyideden bahsedebilir miyiz?’ benzeri soru ve sorunların tartışıldığı çalıştay dizisinde ‘diğerine müdahale ve ‘diğeriyle birlikte anlama’ bağlamında ahlâkın nasıl mesele haline getirileceğinin tespit edilmeye çalışıldı.

İlk çalıştayda Ömer Türker, “Ahlâkî Tecrübenin İnşasında ‘Başka’nın Rolü”, Özkan Gözel, “Metafizik Bir İmkân Olarak Etik: Levinas’ta Başkası ve Başkalık” ve Selami Varlık ise “Ricoeur’de Başkalık ve Ahlâklar Çatışması” konulu tebliğler sundular. İkinci çalıştayda da Ayhan Çitil ‘Leyla, Mecnun, Mevla ve Tekillik (Singularity)’, Kasım Küçükalp ‘Ötekine Yönelik Etik Refleksiyonun İmkânı Olarak Dekonstrüksiyon’, Lütfi Sunar ‘İskoç Ahlakçıları, Aydınlanma ve AvrupamerkezciModernitenin Oluşumu’ konularında sunum gerçekleştirdiler.

 

Detaylı bilgi için tıklayınız.

İslam Düşüncesinde Vicdan Çalıştayı

Ahlak düşüncesi için kilit kavramlardan biri olan vicdan, günümüzde sıklıkla “ahlâkî bilinç” anlamında kullanılmaktadır. İslam düşüncesine bakıldığında ise vicdan kelimesinin bu anlamda kullanıldığını ya da yaygınlıkla böyle bir içeriğe sahip olarak geçtiğini söylemek zordur. Nitekim birçok metinde bu kavram ahlâkî değil epistemolojik anlamda sezgiye karşılık gelecek şekilde geçmektedir. 3-4 Haziran 2016’da İLEM-İLKE’de gerçekleştirilen İslam Düşüncesinde Vicdan Çalıştayı’nda vicdan kavramının İslamî geleneklerdeki karşılığının saptanması amaçlanmıştır. Çalıştayda ayrıca insanı doğru eyleme teşvik eden içsel halin sorunsallaştırılma biçimi, farklı alanlardaki yansımaları, psikolojik ve teolojik temelleri ilgili gelenek içinde ele alınmıştır.

 

Detaylı bilgi için tıklayınız.

Menâhicül-Ahlâkis-Seniyye Çalıştayı

İslam Ahlâk Düşüncesi Projesi kapsamında geleneğin etkili ahlâk metinlerinden biri olan Ahlâk-ı Adudiyye şerhlerinden 7 tanesi tahkik ve tercümesi yapılarak yayımlandı. 2015 yılında proje içerisinde mevcut literatürle irtibatlı çalışmalar yapılmaya devam etti. Bu bağlamda sözkonusu geleneğin devamı sayılabilecek bir 16. yüzyıl ahlâk eseri olan Menâhicü’l-Ahlâki’s-Seniyye fî Mebâhici’l-Ahlâki’s-Sünniyye adlı eserin incelenerek farklı bağlamlarda değerlendirilmesinin hedeflendiği Menâhicü’l-Ahlâki’s-Seniyye Çalıştayı 25 Aralık 2015 tarihinde İLKE’de gerçekleştirildi.

Eser hakkında ayrıntılı bir sunum hazırlayan Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nden Osman Demir, eserin genel sistematiği, hece harfleri üzere düzenlenmesi, farklı yöntemleri birleştirmesi, oldukça geniş bir kaynak yelpazesine sahip olması üzerinde durdu. Demir ayrıca rivayet merkezli bir yöntemi ve didaktik tarzı tercih etmesi vb. sebeplerin risaleyi dönemi itibarıyla özgün kıldığı ve bu açıdan çok yönlü incelenmesi gerektiğini belirtti. Kitap üzerine çalışmalarını ayrıntılandırmaya devam eden Demir, eserin ahlâk tasnifiyle kendine has orjinal bir yaklaşım ortaya koyduğunu söyledi. Ayrıca metnin tasavvufî dikkatinin yeni bir sünnî ahlâk kurmaktan ziyade vahdet-i vücutçu imalar barındırdığını ifade etti. Çalıştay katılımcı müzakareleriyle nihayetlendirildi. Proje içerisinde tahkik ve tercüme edilerek yayımlanacak eser, Türkçedeki İslam ahlâk düşüncesi literatürüne önemli bir katkı sağlayacak.

 

Detaylı bilgi için tıklayınız.

İslam Düşüncesinde Niyet Çalıştayı

İslam Ahlâk Düşüncesi Projesi, üçüncü döneminde de çeşitli bilimsel toplantılarla faaliyetlerine devam ediyor. 3-4 Haziran 2016 tarihlerinde gerçekleştirilen “İslam Düşüncesinde Vicdan” konulu çalıştayın ardından bu kez ahlâk düşüncesinin bir başka merkezî kavramı olan “niyet” incelenecek. Dinî ve felsefi düşüncede niyet konusunun ele alınacağı “İslam Düşüncesinde Niyet” başlıklı çalıştay 7-8 Ekim 2016 tarihlerinde İLKE İlim Kültür Eğitim Derneği’nde düzenlenecek.

Niyet, davranışın meydana gelme sürecinin kilit aşamalarından biri olarak ahlâkın en temel kavramlarından biridir. Gerek dinî gerekse felsefi düşüncede niyet, eyleme değer katan ve onu anlamlı kılan unsur olarak değerlendirilir. Bu yönüyle niyet ve niyetin çeşitli durumları, hem dindarlığın hem ahlâklı olmanın anlamı konusunda belirleyici öneme sahiptir. Buna rağmen niyet konusunun nazari boyutları yeterli derinlikte incelemeye konu olmamıştır. “Vicdan” kavramından sonra “niyet” kavramına odaklanacak bu çalıştay, söz konusu boşluğu doldurmaya yönelik bir adım niteliğinde olacak.

Çalıştayda, niyet kavramının fıkıh, tasavvuf ve İslam felsefesi geleneklerinde ve ayrıca Batı düşüncesindeki karşılığının belirlenmesi hedefleniyor. Bu çerçevede niyet çalıştayında Dr. Nail Okuyucu (Marmara Üniversitesi) Karâfî’nin el-Ümniyye fî idrâki’n-niyye adlı eseri bağlamında; Prof. Dr. Mehmet Erdoğan (Marmara Üniversitesi) Şâtıbî’nin makâsıd düşüncesi çerçevesinde, M. Muhdi Gündüz ise Gazzâlî’nin yaklaşımları bağlamında niyet konusunu ele alacak. Yrd. Doç. Dr. Hacı bayram Başer (Yalova Üniversitesi) erken dönem mutasavvıflarının ve İbnü'l-Arabî’nin niyet konusuna yaklaşımlarını irdeleyecek. Dr. Sümeyye Parıldar (İstanbul Üniversitesi) Molla Sadra’da; Yrd. Doç. Dr. Yunus Cengiz (Mardin Artuklu Üniversitesi) ise Fahreddin Râzî’de niyet bahsini ele alacak. Doç. Dr. Ömer Türker (Marmara Üniversitesi) felsefi düşüncede gaye ve niyet kavramları arasındaki ilişkiyi inceleyecek. Doç. Dr. Mehmet Günenç (İstanbul Üniversitesi) Kant’ın niyet hakkındaki düşüncelerini ele alacak. Prof. Dr. Sedat Yazıcı ve Doç. Dr. Aslı Yazıcı (Çankırı Karatekin Üniversitesi) ise Batı ahlâk felsefelerinde niyet ve niyetsellik konusunu sunacaklar.

 

Detaylı bilgi için tıklayınız.

İLEM - İlmi Etüdler Derneği

TARAFINDAN HOST EDİLMEKTEDİR.